جمال الدين محمد الخوانساري

440

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )

بر دين خود كارى نكند كه ضرر بآن داشته باشد پس سالم ماند از هلاكت اخروى كه هلاكت همانست . 9075 من زهد في الدّنيا قرّت عينه بجنّة المأوى . هر كه بىرغبت باشد در دنيا سرد گردد چشم أو بجنّة المأوى ، مكرّر مذكور شد كه « سردى چشم » كناية از شاد گشتن است باعتبار اين كه در شادى أشك سرد مىآيد از آن ، و « جنّة المأوى » نام بهشت است يا بهشت خاصّى . 9076 من كان فيه ثلاث سلمت له الدّنيا والآخرة ، يأمر بالمعروف ويأتمر به ، وينهى عن المنكر وينتهى عنه ، ويحافظ على حدود اللَّه جلّ وعلا . هر كه بوده باشد در أو سه چيز سالم ماند براي أو دنيا وآخرت ، امر كند بمعروف وامر پذير شود خود بآن ، ونهى كند از منكر وباز ايستد خود از آن ، ومحافظت كند بر حدّهاى خداى - كه بزرگ وبلند مرتبه است - قبل از اين مذكور شد كه مراد به « معروف » هر واجبي است كه فعل آن سبب ثواب باشد وترك آن باعث عقاب ، يا هر چه فعل آن سبب ثواب باشد وترك آن باعث عقاب نباشد كه شامل مستحبّات نيز باشد ، ومراد به « منكر » هر حراميست كه ترك آن باعث ثواب شود وفعل آن سبب عقاب ، يا هر چه ترك آن باعث ثواب شود هر چند فعل آن سبب عقاب نشود كه شامل مكروهات نيز باشد ، وبنا بر اوّل امر به آنها وهمچنين امر پذير بودن به آنها يعنى بجا آوردن خود آنها را ، ونهى از آنها وباز ايستادن خود از آنها بعنوان وجوبست ، وبنا بر دويم در واجبها وحرامها بعنوان وجوبست ، ودر مستحبّات ومكروهات بعنوان استحباب ، ودر واجبها وحرامها امر ونهى وبجا آوردن خود در همهء آنها بايد ، ودر مستحبّات ترغيب در مطلق آنها ورغبت خود در آن بايد ، واگر نه مستحبّات زيادة از آنست كه كسى همهء آنها را بجا تواند