جمال الدين محمد الخوانساري

287

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )

هر كه مبالغه كند در سؤال محروم شود ، غرض تعليم سائلانست باين كه مبالغه والحاح در سؤال نكنند ، زيرا كه مردم را از آن خوش نمىآيد وباعث اين مىشود كه محروم سازند أو را . 8399 من خاف الوعيد قرّب على نفسه البعيد . هر كه بترسد از وعيد نزديك گرداند بر نفس خود بعيد را ، « وعيد » وعده بعذاب وعقاب را گويند ، و « بعيد » بمعنى چيز دور است ، ومراد اينست كه آنچه بيايد هر چند در ظاهر دور باشد در حقيقت نزديكست وزود برسد پس كسى كه از وعيد حقّ تعالى بترسد واجتناب نمايد آن را چنانكه هست نزديك قرار داده واز آن ترسيده واجتناب نموده بخلاف كسى كه نترسد كه دورى ظاهري أو را بيند واز نزديكى حقيقي آن غافل شود وخود را عاقبت گرفتار نمايد . 8400 من استعمل الرفق لان له الشّديد . هر كه بكار برد نرمى وهموارى را نرم گردد از براي أو سخت ، يعنى بنرمى وهموارى دشمنان سخت را نرم وهموار مىتوان كرد ، يا اين كه هر كه نرمى وهموارى كند با مردم كارهاى سخت از براي أو نرم وآسان شود بتأييد حقّ تعالى يا بسبب معاونت ويارى مردم . 8401 من اتّجر بغير علم فقد ارتطم في الرّبا . هر كه تجارت كند بىعلمى پس بتحقيق كه فرو رود در ربا بعنوانى كه بيرون نتواند آمد از آن ، مراد اينست كه كسى كه تجارت كند بايد كه عارف بمسائل شرعيّه باشد واگر نه نمىشود كه در سوداها داخل نشود در ربا بعنوانى كه چارهء خلاصي از آن نتواند يافت ، و « ربا » فروختن چيزيست كه مكيل يا موزون باشد بچيزى كه از همان جنس باشد بزيادتى يا نقصان هر چند ناقص نفيس‌تر باشد وزايد زبون‌تر ، واين از أعظم گناهان كبيره است حتّى اين كه وارد شده در حديث كه : يك درهم