جمال الدين محمد الخوانساري

273

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )

وعظيم بودن قيمت صاحب عزم بلند باعتبار اينست كه آن نشان علوّ نفس وشرافت آنست وظاهرست كه قيمت وبهاى چنين كسى عظيم باشد بخلاف كسى كه عزم أو بلند نباشد وبمراتب پست راضى شود كه اين نشان دنائت وپستى نفس اوست وقيمت أو باندازهء مرتبهء أو باشد . 8321 من شكر على الإساءة سخر به . هر كه شكر كرده شود بر بدى تمسخر كرده شود باو ، چون بسيارست كه مردم كسى را كه بدى كرده باشد باعتبار سلطنت يا حكومتى كه داشته باشد خوب وا مىنمايند وشكر أو بإزاء آن ميكنند ، مراد از اين فقرهء مباركه اينست كه فريفته بچنين شكري نبايد شد اين در حقيقت تمسخر باوست كه از ترس يا غرضى ديگر در اين لباس ميكنند . 8322 من حمد على الظّلم مكر به . هر كه ستايش كرده شود بر ستم مكر كرده شود باو ، اين نيز نزديك بمضمون فقرهء سابقست . 8323 من جار عن الصّدق ضاق مذهبه . هر كه ميل كند از راستى تنگ باشد راهى كه رود ، مراد ترغيب در راستى است در هر باب واين كه با راستى كار بر كسى تنگ نشود بخلاف كسى كه ميل كند وبگردد از آن كه راه بر أو تنگ گردد . 8324 من اعتصم باللَّه عزّ مطلبه . هر كه چنگ در زند بخدا غالب باشد مطلب أو ، يعنى آنچه طلب كند غلبه كند بر مطلبهاى ديگران كه در آنها بغير حقّ تعالى متوسّل شده باشند ، يا اين كه غلبه كند حصول آن بر خلاف آن والبتة حاصل شود ، وممكن است كه مراد به « مطلب أو » همان حقّ تعالى باشد كه أو را طلب كرده از براي توسّل باو ،