جمال الدين محمد الخوانساري
259
شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )
« عمل » بجاى « أمر » است ، وبنا بر اين ترجمه اينست كه : هر كه عمل كند بمعروف ، ونسخهء اوّل ظاهرترست . 8249 من نهى عن المنكر أرغم أنوف الفاسقين . هر كه نهى كند از منكر بر خاك مالد بينيهاى فاسقان را ، « بر خاك ماليدن بيني كسى » كناية از خوار وسبك كردن اوست ، ومراد به « معروف » كارهاى خوبست وبه « منكر » كارهاى بد ، وتفصيل كيفيّت امر بمعروف ونهى از منكر واقسام آن مكرّر مذكور شد . 8250 من ظلم عباد اللَّه كان اللَّه خصمه دون عباده . هر كه ستم كند بندگان خدا را ، بوده باشد خدا خصم أو در گذشت از بندگان أو ، يعنى خدا نيز خصم ومدّعى أو باشد زيادة بر بندگان ، وممكن است كه ترجمه آن باشد كه : خواهد بود خدا خصم أو نه بندگان أو ، يعنى در حقيقت خصم ومدّعى أو خدا خواهد بود نه بندگان أو . 8251 من يكن اللَّه سبحانه خصمه يدحض حجّته ويعذّبه في الدّنيا ومعاده . هر كه بوده باشد خداى سبحانه خصم أو باطل كند حجّت أو را ، وعذاب كند أو را در دنيا ودر روز بازگشت أو ، مراد به « باطل كردن حجّت أو » اينست كه أو حجّت ودليلي كه دست زند از براي خلاصي خود وهر عذرى كه گويد از براي گناه خود حقّ تعالى آن را باطل كند واز گناه أو نگذرد . 8252 من استقلّ من الدّنيا استكثر ممّا يؤمنه . هر كه كم طلب كند از دنيا بسيار طلب كند از آنچه أيمن گرداند أو را ، يعنى همان كم طلب كردن دنيا طلب كردن زياديست از براي آنچه أيمن گرداند أو را