جمال الدين محمد الخوانساري
104
شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )
نيافريده شما را خداى سبحانه عبث ، وترك نكرده شما را رها كرده شده ، ووانگذاشته شما را در گمراهيى ونه در كوريى ، مراد گمراهى وكوريى است كه از جانب حق تعالى باشد باين كه دليل وهادي از براي ايشان تعيين نكرده باشد پس ناچار در گمراهى وكورى افتند واين منافاة ندارد باين كه بعضي در گمراهى وكورى باشند بسبب عدم أطاعت وپيروى آن دليل وهادي كه حق تعالى تعيين فرموده . 7562 لم يحلل اللّه سبحانه في الأشياء فيكون فيها كائنا ، ولم ينأ عنها فيقال هو عنها بائن . فرود نيامده خداى سبحانه در چيزها پس بوده باشد در آنها كائن ، ودور نيست از آنها پس گفته شود كه أو از آنهاست بائن ، « كائن » بمعنى موجود وصاحب كون وهستى است ، و « بائن » بمعنى بريده وجداست ، ومراد اينست كه حق تعالى مجرّد است وجا ومكاني ندارد پس فرود نيامده در چيزى وجانگرفته در آن امّا دور نيست از هيچ چيز وظاهر وباطن هر چيز منكشف است نزد أو چنانكه گويا از هيچ چيز جدا وبريده نشده وبهر چيز پيوسته است بلكه در باطن هر چيز در آمده . 7563 لم يوفّق من استحسن القبيح ، واعرض عن قول النّصيح . توفيق داده نشده كسى كه نيكو شمارد زشت را ، واعراض كند از گفتهء نصيحتكننده ، يعنى هر يك از اينها در كسى كه باشد اين نشان بىتوفيقى اوست ، يعنى مهيا نكردن حق تعالى أسباب خير را از براي أو وواگذاشتن أو بخود . 7564 لم يأمر كم اللّه سبحانه الّا بحسن ، ولم ينهكم الّا عن قبيح . امر نكرده شما را خداى سبحانه مگر بچيز نيكوئى ، ونهى نكرده شما را مگر از چيز زشتى ، يعنى هر چه حق تعالى أمر بآن كرده در واقع ونفس الامر قطع نظر از أمر حق تعالى بآن خوبى وحسنى داشته كه حق تعالى بآن سبب أمر بآن كرده ،