جمال الدين محمد الخوانساري

79

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )

كسى گمان شرّى نداشته باشد بايد كه خاطر جمع نكند وهميشه پناه بخدا برد واستعاذه بدرگاه أو نمايد جهت دفع شرور وآفات . 5365 ربّما نصح غير النّاصح . بسا باشد كه نصيحت كند غير خالصى . يعنى كسى كه خالص نباشد با تو وغشّ داشته باشد . 5366 ربّما غشّ المستنصح . بسا باشد كه غشّ كند آنكه طلب نصيحت مىشود از أو . غرض از اين دو فقره اينست كه ملاحظهء أصل سخن بايد كرد نه گويندهء آن ، گاه باشد كه گويندهء خالص نباشد ودر واقع نصيحت كند بسبب غرضى ، وگاه باشد كه كسى كه طلب نصيحت كنند از أو وأو را خالص دانند غشّ كند در آنچه گويد . 5367 ربّما أصاب العمىّ « 1 » قصده . بسا باشد كه برسد كور بمقصد خود . 5368 ربّما أخطأ البصير رشده . بسا باشد كه خطا كند بينا از رشد خود ، يعنى از آنچه راه درست باشد از براي أو . وغرض أزين دو فقره اين است كه بمجرّد اين كه از كسى خطاها ديده شود حكم نبايد كرد كه آنچه أو گفته وبآن رفته خطا باشد بسيار باشد كه كور بحسب اتفاق درست بمقصد خود برسد ، وهمچنين از اين كه أكثر أفكار كسى درست باشد حكم نتوان كرد بصحت واستقامت جميع مذاهب وأقوال أو ، گاه هست كه بينا خطا ميكند

--> ( 1 ) در نهج البلاغة در وصيت نامهء أمير المؤمنين بامام حسن عليهما السلام : « الأعمى » . سعدى در اين باره نيكو گفته : « گه بود كز حكيم روشن رأى * بر نيايد درست تدبيري » « گاه باشد كه كودكى نادان * بغلط بر هدف زند تيرى »