جمال الدين محمد الخوانساري

636

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )

نوشتهء مرد يا آدمي معيار فضل اوست ومسبار نبل اوست ، « معيار » چيزيست كه بآن عيار ووزن چيزى معلوم شود ، و « مسبار » چيزيست كه بآن قدر گوى « 1 » زخم را معلوم كنند ، و « فضل » چنانكه مكرّر مذكور شد بمعنى افزونى مرتبه است ، و « نبل » بمعنى نجابت يا تندى فطنت ، ومراد اينست كه : از از نوشتهء مرد يا آدمي فضل ونبل أو را وقدر آنها را استنباط مىتوان كرد . 7262 كافر النّعمة مذموم عند الخالق والخلائق . كفران كنندهء نعمت مذمّت كرده شده است نزد خدا وخلايق . 7263 كمال الفضائل شرف الخلائق . تمامى فضيلتها شرف خصلتهاست ، يعنى تمامى فضيلتها وافزونيها اينست كه خويها وخصلتهاى صاحب آنها شريف وبلند مرتبه باشد ، وهر چند كسى فضايل وكمالات داشته باشد هر گاه شرافت اخلاق نداشته باشد فضايل أو ناقص وناتمام است . 7264 كان لي فيما مضى أخ في اللّه وكان يعظّمه في عيني صغر الدّنيا في عينه . بود مرا در آنچه گذشته يعنى در زمان گذشته برادرى در راه خدا ، وبود چنين كه بزرگ مىگردانيد أو را در چشم من كوچكى دنيا در چشم أو ، يعنى بزرگ مىگردانيد أو را در چشم من اين خصلت أو كه كوچك بود دنيا در چشم أو . وكان خارجا عن سلطان بطنه ، فلا يشتهى ما لا يجد ، ولا يكثر إذا وجد .

--> ( 1 ) در برهان قاطع گفته : « گو بفتح اوّل وسكون ثاني زمين پست ومغاك را گويند » پس مراد در اينجا گودى زخم است واندازهء عمق أو كه تا چه حدّ كارگر شده وجا باز كرده است .