جمال الدين محمد الخوانساري

586

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )

7078 كفاك من عقلك ما ابان لك رشدك من غيّك . كافيست ترا از عقل تو آنچه آشكار كند از براي تو رشد ترا از گمراهى تو ، يعنى از عقل وخرد همين قدر كافيست ترا كه ظاهر شود وممتاز گردد بآن رشد تو از گمراهى تو ، وواضح شود از براي تو كه رشد تو در چيست ؟ وگمراهى تو در چيست ؟ هر گاه همين قدر عقل وخرد باشد كافيست وعقل زياد بر آن پر در كار نيست چه سعادت ورستگارى بهمان قدر حاصل شود هر گاه عمل شود بر وفق آن وعقل زياد بر آن در كار نيست از براي ان كه مطلب ضروريست ، زيادة بر آن از براي تحصيل بعضي فضايل ومزايا در كارست كه آنها ضرور نيست بلكه بعضي از آنها زيادة كاريهائى است عبث ، وبعضي هر چند باعث افزونى مرتبه گردد ضرور نيست و « رشد » چنانكه مكرّر مذكور شد بمعنى راه راست يافتن است وايستادن بر راه حق . 7079 كفاك موبّخا على الكذب علمك بانّك كاذب . كافيست ترا سرزنش كننده بر دروغگوئى دانستن تو اين را كه تو دروغگوئى ، يعنى دروغ چنان زشت وقبيح است كه سرزنش كنندهء آن همين كافيست كه آدمي خود داند كه دروغ گفته وچنين أمر قبيحى از أو صادر شده ، پس بايد كه از خوف همين سرزنش مرتكب آن نگردد هر چند سرزنش كنندهء ديگر مر أو را نباشد . 7080 كفاك في مجاهدة نفسك ان لا تزال ابدا لها مغالبا ، وعلى اهويتها محاربا . كافيست ترا در جهاد كردن با نفس خود اين كه هميشه ودايم از براي أو غلبه كننده باشى وبر هواها وهوسهاى أو جنگ كننده باشى ، يعنى هميشه غلبه كننده باشى بر أو وأو را در فرمان عقل خوددارى وجنگ كنى با أو در هواها وهوسها كه داشته باشد ، ومنع كنى أو را از آنها ونگذارى كه پيروى آنها كند .