جمال الدين محمد الخوانساري

54

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )

يا با خداى عزّ وجلّ نيز . 5262 رأس القناعة الرّضا . سر قناعت يعنى عمدهء أسباب آن رضاست ، يعنى راضى شدن بتقديرات حقّ تعالى وبهرهء ونصيبي كه بهر كس داده . 5263 رأس العقل مجاهدة الهوى . سر عقل يعنى عمدهء نتايج آن جنگ كردن با هوا وهوس است . 5264 رأس الآفات الوله بالدّنيا . سر آفتها يعنى عمده أسباب آنها شيفتگى بدنياست ، چه ظاهرست كه سبب بسيارى از آفتهاى اخروى ودنيوي گردد . 5265 رأس الايمان لزوم الصّدق . سر ايمان يعنى عمدهء نتايج آن لازم بودن راستى است يعنى هميشه با آن بودن وجدا نشدن از آن . 5266 رأس السّياسة استعمال الرّفق . سر سياست كار فرمودن نرمى وهمواريست ، « سياست » چنانكه مكرّر مذكور شد تربيت رعيت وامهر ونهى كردن ايشانست وظاهرست كه كار فرمودن نرمى وهموارى در آن بسيار ضرور است بلكه ضرورتر از أكثر أمور ديگرست پس آن سر سياست است يعنى عمدهء ضروريات وأسباب است . 5267 رأس العلم التّمييز بين الأخلاق واظهار محمودها وقمع مذمومها . سر دانائى يعنى عمدهء افراد آن تمييز كردن ميانهء خويها وخصلتهاست ، وظاهر كردن ستودهء آنها ، ومقهور كردن نكوهيدهء آنها .