جمال الدين محمد الخوانساري
524
شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )
فرموده آن حضرت عليه السّلام : 6826 كلّ عاقل مغموم . هر عاقلى غمناك است . 6827 كلّ عارف مهموم . هر عارفي اندوهگين است . 6828 كلّ عالم خائف . هر عالمي ترسناك است ، مراد به « عارف » و « عالم » هر دو يكيست ، يعنى كسى كه معرفتي بأحوال مبدأ ومعاد داشته باشد وفرقها كه در بعضي اصطلاحات ميانهء معرفت وعلم شده در اينجا منظور نيست ومراد به « عاقل » در فقرهء اوّل نيز عاقل عارف است وترك تخصيص از براي ظهور آنست يا از براي اين كه عاقل البتة عارف باشد به آن چه مذكور شد وممكن است كه مراد به « عاقل » نيز دانا باشد نه صاحب عقل وخرد ، وبنا بر اين هر سه بيك معنى است ، و « غمناك واندوهگين وترسناك بودن ايشان » از براي آخرت است واز انديشهء آن . 6829 كلّ عارف عائف . هر عارفي ناخوش دارنده است يعنى دنيا را وسعى از براي آنرا . 6830 كلّ قانع غنىّ .