جمال الدين محمد الخوانساري
48
شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )
5227 رأس النّفاق الخيانة . سر نفاق خيانت است يعنى خيانت كردن با مردم يا اعمّ از آن واز خيانت با خداى عزّ وجلّ بعصيان . ومراد به « نفاق » دو روئى است وموافق نبودن باطن با ظاهر نسبت بمردم ، يا نفاق با خداى عزّ وجلّ ودر باطن ايمان باو نداشتن ، وبنا بر اين مراد مبالغه در مذمّت خيانت است واين كه آن در حقيقت بمنزلهء سر نفاق با حق تعالى است وجزو عمدهء آنست ، يا اين كه آن اوّل مراتب نفاق با خداست . 5228 رأس الدّين صدق اليقين . سر دين راستى يقين است يعنى يقين به آن چه يقين بآن بايد داشت از أحوال مبدأ ومعاد . ومراد به « يقين » علم جازم مطابق واقع است ، يا خصوص علمي كه از روى دليل وبرهان باشد . 5229 رأس الاحسان الاحسان إلى المؤمنين . سر احسان احسان كردن بمؤمنان است . 5230 رأس المعايب الشّره . سر عيبها غلبهء حرص است . 5231 رأس كلّ شرّ القحة . سر هر بدى بيحيائيست ، زيرا كه منشأ هر بدى بىشرمى است از خدا يا از خدا وخلق هر دو . 5232 رأس الاستبصار الفكرة . سر بينائى فكرت وتأمّل است ، چه ظاهرست كه بينائى در هر باب بتفكر وتأمّل در آن حاصل شود .