جمال الدين محمد الخوانساري
515
شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )
كوتاه كن اميد را پس بدرستى كه عمر كوتاه است ، وبكن خير پس بدرستى كه اندك آن بسيارست ، يعنى كوتاه كن اميد را زيرا كه عمر كوتاه است ووفا باميدهاى دراز نمىكند ، وبكن خير را هر چه ميسر شود اگر چه اندك باشد زيرا كه اندك آن بسيارست زيرا كه ثواب اندك خيرى بسيارست وبر تقديرى كه اندك باشد چون دائمي است وبريده نمىشود بسيارست . 6807 قوام العيش حسن التّقدير ، وملاكه حسن التّدبير . قوام زندگانى نيكوئى تقديرست ، وملاك آن نيكوئى تدبيرست . « قوام چيزى » چيزيست كه بآن آنرا بر پاى توان داشت وحفظ توان نمود . و « ملاك » نيز بهمان معنى است ، يعنى چيزى كه بآن مالك آن توان شد و « تقدير » بمعنى اندازه گرفتن است و « تدبير » بمعنى نظر كردن در عاقبت كارست ومراد اينست كه : بر پاى داشتن زندگانى ومالك شدن آن يعنى گذرانيدن آن بر وجه نيكو باندازهء گرفتن اخراجات است كه در آن نه اسراف شود ونه تنگ گيرى وبنظر كردن در عاقبت هر كارى ومصالح ومفاسد آن تا هر چه در آن زيان وخسرانى باشد اجتناب شود از آن . 6808 قوّة الحلم عند الغضب أفضل من القوّة على الانتقام . قوّت بردبارى نزد خشم أفضل وافزونترست از قوّت بر انتقام ، زيرا كه آن سبب اجر وثواب مىشود واين باعث وزر ووبال هر گاه زيادة از قدر استحقاق بشود ، وبر تقديرى كه نشود باين كه اكتفا بقدر استحقاق يا كمتر از آن بشود فضيلت عفو ودر گذشتن واجر وثواب آن را كجا دارد . 6809 قدّموا الدّارع ، واخرّوا الحاسر ، وعضّوا على الأضراس ، فانّه أنبأ للسّيوف عن الهام . پيش داريد زره پوش را ، وپس اندازيد بي زره را ، وبگذاريد دندانها را