جمال الدين محمد الخوانساري

504

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )

6759 قلّ من عجل الّا هلك . كم است كسى كه شتاب كند مگر اين كه هلاك شود يعنى شتاب كند در كارها وبىتأمّل وتفكر كند مگر اين كه زيان وخسران كند . 6760 قلّ من صبر الّا ملك . كمست كسى كه صبر كند مگر اين كه مالك شود ، يعنى مالك فيروزى شود وبمطلب رسد . 6761 قلّ من صبر الّا قدر . كمست كسى كه صبر كند مگر اين كه توانا شود ، يعنى قادر وتوانا شود بر مطلب خود . 6762 قلّ من صبر الّا ظفر « 1 » . كم است كسى كه صبر كند مگر اين كه فيروزى يابد ، اين هر سه فقرهء مباركه بيك مضمون است كه هر يك را در مقامي فرموده‌اند . 6763 قيمة كلّ امرء عقله . بهاى هر مردى عقل اوست ، يعنى بقدر عقل وخرد اوست . 6764 قدر المرء على قدر فضله . قدر مرد بر اندازهء فضل اوست ، يعنى بقدر احسان وانعام اوست يا افزونى مرتبهء أو از هر راهى كه باشد از علم وساير فضايل . 6765 قدر كلّ امرء ما يحسنه . قدر هر مردى آن چيزيست كه نيكو داند آن را ، يعنى بر اندازهء هر صنعتى است كه خوب داند آن را .

--> ( 1 ) در اين باب اين بيت شاهكار است : « صبر وظفر هر دو دوستان قديمند * بر اثر صبر نوبت ظفر آيد »