جمال الدين محمد الخوانساري

501

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )

6745 قليل يخفّ « 1 » عليك عمله خير من كثير تستثقل حمله . اندكى كه سبك باشد بر تو عمل آن بهترست از بسيارى كه سنگين شمارى برداشتن آنرا ، يعنى اندك عبادتي كه سبك باشد بر تو واز روى شوق ونشاط بكنى آن را بهترست از بسيارى كه سنگين باشد بر تو وبا كراهت وملالت بكنى آنرا ، يا اندكى از دنيا كه آسان باشد بر تو كار فرمودن آن بهترست از بسيارى از آن كه سنگين باشد بر تو برداشتن آن وبتعب وزحمت اندازد ترا . 6746 قلّة الشّكر تزهّد في اصطناع المعروف . كمي شكر بىرغبت مىگرداند در كردن احسان . مراد اينست كه مردم احسانى كه بكسى بكنند متوقّع شكر زيادىاند بر آن ، پس هر گاه شكر آن كم بشود باعث بىرغبتى ايشان مىشود در احسان باو بلكه بديگران نيز كه مبادا ايشان نيز چنين باشند . 6747 قلّة الاكل من العفاف ، وكثرته من الاسراف . كمي خوردن از عفاف است ، وبسيارى آن از اسراف . « عفاف » بفتح فاء بمعنى باز ايستادن از حرامهاست ، وپوشيده نيست كه زياد خوردن بمرتبهء كه ضرر كند حرام است پس كمي آن كه بآن مرتبه نرسد از جملهء عفاف است ويك جزء آن يا يك فرد آنست واگر بمرتبهء ضرر نرسد امّا بقدر سيرى باشد وباعث گرانى بدن شود وكسالت در طاعات وعبادات ، مكروه باشد ، وباعتبار اختلاف مراتب آن مراتب كراهت آن نيز مختلف باشد واز براي مبالغه در كراهت آن خصوصا بعضي مراتب آن يكى را كه بآن مرتبه نيز نرسد از جملهء عفاف مىتوان شمرد بلكه ممكن است كه عفاف حقيقت

--> ( 1 ) در أقرب الموارد گفته : « خفّ الشّىء ( كضرب ) خفّا وخفّة وخفّة ضدّ ثقل » .