جمال الدين محمد الخوانساري
409
شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )
در پيروى خواهش است همهء گمراهى وتمام آن . 6519 في تعاقب الايّام معتبر للأنام . در عقب يكديگر در آمدن روزهاست عبرتي يا محلّ عبرتي از براي خلايق ، يعنى در سوانح وحوادث ايّام كه از پى يكديگر مىآيند عبرتي باشد يا محلّ عبرتي باشد از براي مردمان ، وهر كه را از ايشان ديدهء بصيرتي باشد از آنها عبرتها تواند گرفت . 6520 في مظالم العباد احتقاب الآثام . در مظلمههاى بندگانست ذخيرة اندوختن گناهان ، « مظلمه » چنانكه مكرّر مذكور شد حقّ كسى است كه كسى بظلم وستم برده باشد . 6521 في القرآن نبأ ما قبلكم ، وخبر ما بعدكم ، وحكم ما بينكم . در قرآن است خبر آنچه پيش از شما بوده ، وخبر آنچه بعد از شما باشد ، وحكم آنچه در ميانهء شما واقع شود ، مراد چنانكه از بعضي أحاديث ديگر ظاهر مىشود اينست كه همهء اخبار گذشتگان وآيندگان وهمهء احكام در قرآن مجيد باشد واز آن مستفاد شود هر چند طريق استفادهء بسيارى از آنها مخصوص راسخون در علم باشد صلوات اللّه وسلامه عليهم وهمه كس را بآن راهى نباشد . وممكن است كه مراد همان اخبار وقصص باشد كه از گذشتگان نقل شده وهمچنين بعضي وقايع كه از آيندگان خبر داده شده وبعضي أحكام كه بيان شده همهء آنها در ظاهر آن وهمين نيز كافيست در مدح آن ، چه آنچه از ظاهر آن نيز مستفاد مىشود از حقايق ومعارف وأحكام ومواعظ ونصايح زيادة از آنست كه عقول وأفهام أحاطه بآن تواند كرد . 6522 في العدل سعة ، ومن ضاق عليه العدل فالجور عليه أضيق .