جمال الدين محمد الخوانساري

383

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )

غلبه كنيد بر نفسهاى خود بر ترك نمودن گناهان تا آسان شود بر شما كشيدن آنها بسوى طاعات ، مراد اينست كه ترك گناهان بالخاصيه سبب اين مىشود كه طاعات بر اين كس آسان گردد . 6411 غلبة الشّهوة أعظم هلك وملكها اشرف ملك . غالب شدن خواهش بزرگتر هلاكتى است ، ومالك بودن آن بلندتر مالك بودنى است ، چون غلبهء خواهش وهوا وهوس سبب بسيارى از گناهان مىشود پس آن بزرگتر هلاكتيست ، ومالك آن بودن وآن را در فرمان خود داشتن بلند مرتبه‌تر ملكيست . 6412 غلبة الشّهوة تبطل العصمة وتورد الهلك . غالب شدن خواهش باطل مىسازد نگاهدارى را ووارد مىسازد بر هلاكت ، يعنى نگاهدارى خود را از گناه ، ومراد به « هلاكت » هلاكت أخروي است وگاهى دنيوي نيز . 6413 غرّى يا دنيا من جهل حيلك وخفى عليه حبائل كيدك . فريب ده اى دنيا كسى را كه نداند حيلتهاى ترا ، وپنهان باشد بر أو دامهاى مكر تو . مراد اينست كه چنين كسى فريب تو مىخورد من چنين نيستم پس فريب تو نمىخورم دست از من بردار واز من مأيوس باش . 6414 غلبة الهوى تفسد الدّين والعقل . غالب شدن خواهش فاسد ميكند دين وعقل را ، « فاسد شدن دين بسبب آن » ظاهرست ، و « فاسد شدن عقل » باعتبار آنست كه عقل را از راه مىبرد وباعث اين مىشود كه قبح آنچه خواهش زياد بآن باشد در نظر أو چندان ننمايد ومشتبه گردد ، يا اين كه چون باعث اين مىشود كه عمل بعقل نشود پس آنرا باطل ولغو گرداند .