جمال الدين محمد الخوانساري

321

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )

بر مؤمن دليل فضيلت اوست ، پس هر مؤمني كه تعاقب بلا ومصيبت بر أو بيشتر باشد أو أفضل باشد از آنكه تعاقب آنها بر أو كمتر باشد « 1 » . 6205 عند نزول الشّدائد يجرّب حفاظ الاخوان . نزد فرود آمدن سختيها آزمايش كرده مىشود نگاهدارى برادران ، يعنى نگاهدارى ايشان برادرى را . وثابت بودن ايشان در آن يا سست بودن ، پس هر كه در نزول سختيها نگاهداشت آن را وترك آن نكرد ، أو ثابت باشد در آن ، وحقيقت برادرى با أو باشد ، واگر نه بر برادرى در وقت فراخى اعتمادي نباشد « 2 » . 6206 عند الامتحان يكرم الرّجل أو يهان . نزد آزمايش گرامى داشته مىشود مرد يا خوار كرده مىشود ، يعنى گرامى داشتن كسى يا خوار نمودن أو بايد كه بعد از آزمايش باشد نه بمجرّد ظاهر وضع وحال ، پس هر كه را آزمايش كنند وخوبى أو ظاهر شود بايد أو را گرامى داشت واگر بدى أو ظاهر شود أو را خوار داشت . وممكن است كه مراد اين باشد كه تا آزمايش كرده نشود مرد وخوبى أو ظاهر نشود در واقع أو نزد اين كس گرامى نگردد هر چند أو را بحسب ظاهر گرامى دارد ، وهمچنين تا بعد از آزمايش بدى أو ظاهر نشود أو در واقع نزد اين كس خوار نگردد هر چند بحسب ظاهر أو را خوار دارد . 6207 عند الخبرة تنكشف عقول الرّجال .

--> ( 1 ) در اين باب نيكو سروده‌اند : « هر كه درين بزم مقرّب‌ترست * جام بلا بيشترش مىدهند » . ( 2 ) در اين باب شاعر عرب نيكو سروده است . « ولا تعدد المولى شريكك في الغنى * ولكنّما المولى شريكك في العدم » وسعدى نيز بفارسى خوب ساخته است : « دوست مشمار آنكه در نعمت زند * لاف يارى وبرادر خواندگى » « دوست آن باشد كه گيرد دست دوست * در پريشانحالى ودرماندگى »