جمال الدين محمد الخوانساري
318
شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )
بداند باز طلب زياد بر آن بكند ، زيرا كه علم را نهايتى نباشد « 1 » ، وكافيست شاهد برين كه حق تعالى حضرت رسالت پناهى را صلّى اللّه عليه وآله با آن همه وفور علم أمر فرموده باين كه طلب كند از پروردگار اين كه زياد كند علم أو را « 2 » . 6198 على الصّدق والأمانة مبنى الايمان . بر راستى وامين بودن است بناى ايمان . مراد اينست كه بناى ايمان بر آنها گذاشته شده وتا در كسى آنها باشد ايمان أو محكم تواند بود واگر يكى از آنها زايل شود ايمان أو منهدم گردد ، واين بنا بر اينست كه أعمال در ايمان معتبر باشد چنانكه از بعضي أحاديث ظاهر مىشود ، يا مراد ايمان كامل است . 6199 على الامام ان يعلّم أهل ولايته حدود الاسلام والايمان . بر امام است اين كه تعليم كند أهل مملكت خود را حدود اسلام وايمان ، يعنى شرايط وآداب آنها را وأحكامى را كه در آن شريعت غرّا وملت بيضا مقرّر شده وظاهر اينست كه مراد به « اسلام » و « ايمان » هر دو دين حق باشد . وممكن است كه مراد به « اسلام » أصل مسلمانى باشد كه شامل همهء أديان مسلمانان باشد ، وبه « ايمان » خصوص دين حقّ از جملهء آنها .
--> ( 1 ) در اين باب نيكو سرودهاند : « علم دريائيست بي حدّ وكنار * طالب علمست غوّاص بحار » « گر هزاران سال باشد عمر أو * مىنگردد سير أو از جستجو » ( 2 ) اشاره بآخر اين آية است « فَتَعالَى اللَّهُ الْمَلِكُ الْحَقُّ وَلا تَعْجَلْ بِالْقُرْآنِ مِنْ قَبْلِ أَنْ يُقْضى إِلَيْكَ وَحْيُهُ وَقُلْ رَبِّ زِدْنِي عِلْماً » كه آيهء 114 سورهء مباركه « طه » است .