جمال الدين محمد الخوانساري
315
شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )
ترحمى است بر صاحبان همت بلند واين كه ايشان بايد كه هموم زياد را بر خود بگذارند وتاب آنها بياورند . 6188 على قدر القنية « 1 » تكون الغموم . بر اندازهء قنيه يعنى مال كسب كرده شده يا ذخيرهء كرده شده ميباشد غمها ، زيرا كه در حفظ آنها غمها بايد خورد وهمچنين در تلفى كه روى دهد پس كسى كه خواهد كه پر غمى نداشته باشد كسب مال يا ذخيرهء آن نكند . 6189 على العالم ان يتعلّم ما لم يعلم ، ويعلّم النّاس ما قد علم . بر عالم است اين كه بياموزد آنچه را نمىداند ، وبياموزاند مردم را آنچه را بتحقيق دانسته « 2 » . 6190 على الانصاف ترسخ المودّة . بر انصاف وعدل ثابت مىماند دوستى . 6191 على التّواخى في اللّه تخلص المحبّة . بر برادرى در راه خدا واز براي رضاى خدا خالص مىماند ، دوستى يعنى دوستيى كه بناى آن بر برادرى در راه خدا واز براي رضاى خدا باشد خالص وصاف مىماند ، واگر آميخته بغرضى باشد همين كه آن غرض حاصل شد يا حاصل نشد تيره وناصاف گردد . 6192 على قدر قوّة الدّين يكون خلوص النّية . بر اندازهء قوّت دين ميباشد خالص بودن نيت يعنى بر اندازهء قوّت دين هر كس خالص ميباشد نيت أو در طاعات از براي حق تعالى ، هر چند دين كس قوىتر باشد
--> ( 1 ) در أقرب الموارد گفته : « القنية بالكسر والضّمّ ما اكتسب ، ج قنى » . ( 2 ) يكى از قدماي شعراء ( گويا انورى است ) در اين باب نيكو سروده ، « خواهى كه بهين دو جهان كار تو باشد * زين هر دو يكى كار كن از هر چه كنى بس » « يا فايده ده آنچه تو دانى دگرى را * يا فايده گير آنچه ندانى ز دگر كس »