جمال الدين محمد الخوانساري
273
شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )
يعنى از گمانهاى أو ودرست در آمدن آنها يا خلاف آن قدر عقل أو را مىتوان يافت ، و « كردار أو راستگوتر گواهيست بر أصل ونژاد أو » يعنى كردار نيكو گواه گرامى بودن أصل ونژاد اوست ، وكردار بد گواه دنائت وپستى أصل ونژاد أو . 6040 ظنّ العاقل اصّح من يقين الجاهل . گمان عاقل درست ترست از يقين جاهل ، يعنى جزم أو ، ومراد به « عاقل » داناست بقرينهء مقابله با « جاهل » كه بمعنى نادان است ، وممكن است كه مراد به « جاهل » كم عقل باشد وبه « عاقل » كسى كه عقل أو كامل باشد . 6041 ظلم الحقّ من نصر الباطل . ستم كرده است بر حقّ كسى كه يارى كرده باطل را ، يعنى يارى كردن باطل في نفسه بدو مذموم است وباعتبار اين نيز بد ومذموم است كه لازم دارد ظلم بر حقّ را ، چه هر چند باطل قوى گردد حقّ ضعيف شود . 6042 ظفر الكريم ينجى . فيروزى يافتن كريم رستگار مىگرداند . 6043 ظفر الّلئيم يردى . فيروزى يافتن لئيم هلاك ميكند يا مىاندازد يعنى در هلاكت يا زيان وخسران . مراد به « كريم » شخص گرامى بلند مرتبه است وبه « لئيم » مقابل آن يعنى شخص دنى پست مرتبه ، ومراد اينست كه اگر كريمى بر كسى ظفر وفيروزى يابد نجات يابد أو ، زيرا كه أو بكرم ببخشد أو را ودر گذرد از گناه أو ، واكتفا كند بآن غلبه وفيروزى كه بر أو يافته ، واگر دنى وپست مرتبه فيروزى يابد عفو نكند وآنچه را تواند از هلاك يا غير آن بعمل آورد . 6044 ظفر الكرام عفو واحسان .