جمال الدين محمد الخوانساري

251

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )

طلب كنندهء خير از لئيمان محروم است ، مراد به « لئيمان » چنانكه مكرّر مذكور شد بخيلان است ، يا مردم دنى پست مرتبه . 5994 طالب الدّنيا بالدّين معاقب مذموم . طلب كنندهء دنيا بدين عقاب كرده شدهء نكوهش كرده شده است ، مراد به « طلب كنندهء دنيا بدين » كسيست كه از براي دنيا ضرر بدين خود رساند . 5995 طلب الجمع بين الدّنيا والآخرة من خداع النّفس . طلب جمع كردن ميانهء دنيا وآخرت از حيلهء نفس است يعنى هر گاه كسى از سر آخرت نگذرد وبآن اعتبار خواهد كه مشغول بدنيا نشود گاه هست كه نفس أو با أو مكر وحيله كند وچنين نمايد باو كه جمع ميانهء هر دو ممكن است بايد كه طلب هر دو كرد واز سر هيچ يك نگذشت . واين مجرّد حيله ايست كه أو را فريب دهد باين واگر نه جمع ميانهء هر دو بطلب هر دو ممكن نيست ، جمع ميانهء هر دو باين نحو تواند شد كه آدمي همين طلب آخرت كند ودنيا را هم حق تعالى بي طلب أو بر أو تفضل كند . پوشيده نيست كه مراد بايد اين باشد كه طلب كمال آخرت ودنيا هر دو با هم جمع نشود وآن مجرّد مكر وحيلهء نفس است نه اين كه مطلقا طلب هر دو با هم جمع نشوند ، چه ظاهرست كه طلب آخرت با طلب دنيا في الجملة جمع تواند شد ، وهمچنين بر عكس . 5996 طالب الخير بعمل الشّرّ فاسد العقل والحسّ . طلب كنندهء خير بعمل شرّ فاسد عقل ودريافت است واگر نه ظاهرست كه نتيجهء بدى بديست ونيكى نخواهد بود ، ومراد باين مذمّت جمعى از أهل دنياست كه بأعمال شرّى كه كنند توقّع جزاى خير دارند . 5997 طلب المراتب والدّرجات بغير عمل جهل .