جمال الدين محمد الخوانساري

217

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )

شود وكسى انكار آن نكند . وممكن است كه مراد به « عمود حقّ » عمود صبح فتح وظفر باشد و « آنرا عمود حق گفتن » باعتبار اين باشد كه حقّ با ايشان بود پس گشودن صبح فتح وظفر از براي ايشان گشوده شدن صبح حقّ باشد . بعضي از شارحان كتاب مستطاب نهج البلاغة گفته كه : مراد اينست كه جدّ وجهد كنيد در جهاد تا اين كه ظاهر شود از براي شما اين كه حق با شماست يارى مىدهد شما را بر دشمنان ، چه كسى كه طلب غير حق كند زود سست گردد ونزديك باشد بگريختن در مقاومت يعنى جدّ وجهد كنيد تا از جدّ وجهد شما ظاهر شود بر مردم از براي شما اين كه حقّ با شماست وجدّ وجهد شما بسبب آنست واگر چنان نبود سستى مىكرديد وآن همه اهتمام نمىكرديد » . اين خالى از دوريى نيست . و « شما بلندتريد » يعنى كاهلي مكنيد در آن وخاطر جمع داريد شما بلند مرتبه‌تر وغالبيد بر ايشان اگر سعى كنيد وخدا با شما باشد ويارى شما كند . « وكم نكند از شما عملهاى شما را » يعنى ضايع نكند عملهاى شما را باين كه مزد ندهد بر آنها يا مزد كم دهد ، وممكن است كه معنى « وَلَنْ يَتِرَكُمْ أَعْمالَكُمْ » اين باشد كه ضايع نمىسازد عملهاى شما را وفرد نمىسازد شما را از آنها چنانكه مىگويند : « وترت زيدا » در وقتي كه كشته باشند خويش أو را يا دوست أو را وتنها كرده باشند أو را ، وحاصل هر دو يكيست . پوشيده نيست كه « أَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ تا آخر كلام معجز نظام إلهي است كه در بارهء مسلمانان وجنگ ايشان با كفار فرموده‌اند ودر اينجا اقتباس شده تا اشاره باشد باين كه ايشان نيز همين حكم دارند . 5881 صافّوا الشّيطان بالمجاهدة واغلبوه بالمخالفة تزكو أنفسكم وتعلو عند اللّه درجاتكم .