جمال الدين محمد الخوانساري
207
شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )
در بدى . « اندوهگين ساختن آن دشمن را » باعتبار اينست كه دشمن نمىخواهد كه دشمن أو چنين فضيلتى را دريابد كه سبب قوّت وغلبهء أو گردد ، يا اين كه عاقبت اندوهگين مىسازد أو را ، باعتبار اين كه سبب غلبهء صاحب خود مىشود بر أو . 5846 صلوا الّذى بينكم وبين اللّه تسعدوا . بپيونديد با آنكه ميانهء شماست وميانهء خدا تا اين كه نيكبخت گرديد . مراد با « آنكه ميانهء ايشان وميانهء خداست » ائمهاند صلوات اللّه وسلامه عليهم كه وسايل ووسايط اند ميانهء ما وميانهء خدا . وممكن است كه شامل علما نيز باشد ومراد به « پيوستن با ايشان » احسان كردن با ايشانست باطاعت وفرمانبردارى وساير آنچه احسان شمرده شود . 5847 صلة الارحام تثمر الأموال وتنسىء « 1 » في الآجال . پيوستن با خويشان يعنى احسان كردن بايشان بارور مىگرداند مالها را ، وپس مىاندازد أجلها را . يعنى سبب زيادتى أموال وفزايش آنها مىگردد ، وعمرها را زياد كند ، و « اجلها را پس اندازد » يعنى از آن وقتي كه مقدّر شده بر تقديرى كه صلهء رحم نكند . 5848 صدقه السّرّ تكفّر الخطيئة ، وصدقة العلانية مثراة في المال . صدقه دادن پنهانى مىپوشاند گناه را ، وصدقه دادن آشكارا محلّ افزونى است در مال ، يا افزونى است در مال ، وممكن است كه « مثراه » بكسر ميم خوانده شود وترجمه اين باشد كه : آن آلت افزونيست در مال ، وحاصل هر سه يكيست يعنى سبب افزونى مال مىگردد . 5849 صل عجلتك بتانّيك ، وسطوتك برفقك ، وشرّك بخيرك ،
--> ( 1 ) در أقرب الموارد گفته : « أنسأ الشّىء إنساء أخّره ، واللّه أجله وفي أجله أخّره » .