جمال الدين محمد الخوانساري

173

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )

بدترين درويشى درويشى نفس است يعنى تهيدستى أو از اعمال خير وآنچه باعث رستگارى أو شود در آخرت . 5723 شرّ الأمور الرّضا عن النّفس . بدترين كارها خشنودى از نفس است ، چه آن از عجب وخود بيني است كه بغايت عقلا وشرعا مذموم است بلكه هر چند كسى سعى در طاعات وعبادات وأعمال وأفعال خير كند باز بايد كه خود را مقصر داند وسعى كند در زيادة بر آن ، وبا وجود آن اميد بتفضل حق تعالى داشته باشد وأعمال خود را چيزى نداند . 5724 شرّ الايمان ما دخله الشّكّ . بدترين ايمان آنست كه داخل شود آن را شكّ ، يعنى ايمان بايد بمرتبهء از يقين باشد كه ديگر احتمال قبول شكّ نداشته باشد مثل ايمانى كه از روى برهان باشد پس ايمانى كه شكّ در آن راه تواند يافت مثل ايمانى كه از روى تقليد يا دلائل خطابيه باشد بدترين ايمانست هر چند بعنوان جزم باشد ، وممكن است كه معنى عبارت اين باشد كه : بدترين ايمان آنست كه داخل شده باشد آن را شكّ يعنى بمرتبهء جزم نباشد بلكه ظني باشد كه احتمال خلاف در آن باشد هر چند احتمال ضعيفى باشد . 5725 شرّ اخوانك من داهنك في نفسك ، وساترك عيبك . بدترين برادران تو كسيست كه مداهنه كند با تو در باب نفس تو ، وبپوشاند از تو عيب ترا . مراد به « مداهنه كردن در باب نفس أو » اينست كه غشّ كند با أو در بارهء أو وعيبى كه در أو بيند اظهار نكند باو ، « پس پوشاندن عيب أو از أو » بمنزلهء تفسير وتأكيد آنست . 5726 شرّ الخلائق الكبر .