جمال الدين محمد الخوانساري

138

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )

بزرگان ومهتران أهل بهشت پرهيزگاران نيكوكارانند . يعنى پرهيزگاران نيكوكاران بزرگان ومهتران أهل بهشت خواهند بود . 5600 ستّة تختبر بها عقول الرّجال ، المصاحبة ، والمعاملة ، والولاية ، والعزل ، والغنى ، والفقر . شش چيز است كه آزمايش كرده مىشود به آنها عقلهاى مردان ، مصاحبت ، ومعامله ، وحكومت ، ومعزولى ، وتوانگرى ، ودرويشى ، يعنى درين شش حال عقل وخرد مرد وقدر آنرا استنباط مىتوان كرد و « وجه استنباط در مصاحبت ومعامله با أو » ظاهرست ، ودر حكومت باعتبار خوبى سلوك وطغيان نكردن اوست يا خلاف آن ، ودر معزولى باعتبار صبر واندوهناك زياد نشدن از آن ومرتبهء خود را نگاه داشتن وخفيف نكردن وخلاف آنها ، ودر توانگرى باعتبار تواضع وفروتنى وباز ايستادن از محرّماتى كه بسبب توانگرى قادر بر آنها باشد وخلاف آنها ، ودر درويشى باعتبار صبر كردن بر آن وشكوه نكردن وراضى بودن وخلاف آنها . 5601 سلوا اللّه سبحانه العافية من تهويل الهوى وفتن الدّنيا . سؤال كنيد از خداى سبحانه عافيت از فريب دادن خواهش وفتنه‌هاى دنيا ، يعنى اين سؤال ودعا از سؤالهاى ضرور است كه بايد أكثر أوقات از حق تعالى بشود . 5602 سادة النّاس في الدّنيا الأسخياء ، وفي الآخرة الأتقياء . بزرگان ومهتران مردم در دنيا صاحب سخاوتانند ، ودر آخرت پرهيزگارانند . مراد در اينجا اينست كه البتة سخاوت سبب بزرگى ومهترى در دنيا مىشود وپرهيزگارى سبب بزرگى ومهترى در آخرت ، وآنچه قبل از اين مذكور شد كه « مهتران أهل بهشت صاحب سخاوتان وپرهيزگارانند » آن در صاحب سخاوتان كليه نيست بلكه مشروط است بايمان بلكه بعدم فسق زياد نيز ، واللّه تعالى يعلم .