جمال الدين محمد الخوانساري
55
شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )
3801 انّك ان تكبّرت وضعك اللّه . بدرستى كه تو اگر تكبر كنى پست گرداند ترا خدا مراد تكبر با خداست وهمچنين با خلق . 3802 انّك ان جاهدت نفسك حزت رضى اللّه . بدرستى كه تو اگر جهاد كنى با نفس خود فرآهم آورى خشنودى خدا را . مراد جهادكردن با نفس است از براي داشتن أو بر طاعات ومنع أو از معاصي . 3803 انّك ان أنصفت من نفسك ازلفك اللّه . بدرستى كه تو اگر انصاف وعدل آورى از نفس خود يعنى از جانب نفس خود نسبت بديگران نزديك گرداند ترا خدا يعنى نزديك روحاني بجناب أقدس خود . 3804 انّك ان اجتنبت السّيئات نلت رفيع الدّرجات . بدرستى كه تو اگر دورى گزينى از گناهان برسى ببلند مرتبهها . 3805 انّك « 1 » ان تورّعت تنزّهت عن دنس السّيئات .
--> ( 1 ) چون ترجمه اين فقره با عبارت نسخه مسجد سپهسالار تفاوت زياد داشت عينا نقل مىشود ، « بدرستى كه تو اگر پرهيزگارى كنى پاك گردى از پليدى گناهان گذشته ، مراد اين است كه پرهيزگار آن است كه خود را پاك دارد از پليدى گناهان واجتناب كند از آنها ، پس اگر تو پرهيزگارى كنى بايد كه چنين باشى واگر نه دعوى پرهيزگارى نكنى يا گمان آن بخود نبرى ، يا اين كه اگر پرهيزگار گردى خود را پاك گردانى از پليدى گناهان گذشته وپرهيزگارى تو سبب محو آنها گردد ، وممكن است كه مراد به « تورع » در اينجا خصوص پرهيزگارى بطن وفرج باشد يا خصوص بطن ومراد اين باشد كه آن بالخاصيه باعث پاكيزگى از ساير گناهان مىشود ، وممكن است كه « تورع » بمعنى ترس داشتن باشد ومعنى اين باشد كه تو اگر ترسناك باشى يعنى از خدا ، پاك گردى از پليدى گناهان ، ومراد اين باشد كه كسى كه ترس از خدا داشته باشد مرتكب گناه نگردد ، وهر كه مرتكب آن شود نشان اين است كه ترس از أو ندارد »