جمال الدين محمد الخوانساري
40
شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )
3766 أنا مخيّر في الاحسان إلى من لم أحسن اليه ومرتهن باتمام الاحسان إلى من أحسنت اليه لأنّى إذا أتممته فقد حفظته وإذا قطعته فقد أضعته وإذا أضعته فلم فعلته . من اختيار داده شدهام در احسان بسوى كسى كه احسان نكرده باشم بسوى أو ، ودر گروم بتمام كردن احسان بسوى كسى كه احسان كرده باشم بسوى أو ، از براي آنكه هرگاه تمام كنم آن را پس بتحقيق كه نگاهدارى كنم آن را ، وهر گاه ببرم آن را پس بتحقيق كه ضايع كنم آن را ، وهرگاه ضايع كنم آن را پس چرا كرده أم آن را ؟ مراد اين است كه كسى هر گاه احسان بكسى نكرده باشد اختيار دارد خواهد احسان باو بكند وخواهد نكند يعنى احسان نكردن هم مفسده ندارد هر چند احسان كردن أفضل باشد واما هرگاه كسى احسان كرد بكسى پس بايد كه آن احسان را تمام كند بر أو كه اگر آن را ببرد وقطع كند از أو آنچه كرده هم ضايع ولغو مىشود وعاقل نبايد كه كار خوبى را كه كرده باشد ضايع وباطل كند . 3767 أنا على ردّ ما لم أقل أقدر منّى على ردّ ما قلته . من بر ردّكردن آنچه نگفته باشم تواناترم از من بر ردّ آنچه گفته باشم آن را مراد اين است كه سخن را تا توان بايد نگفت زيرا كه نگفته را اگر خواهى ردّ كنى وبر گردانى باين كه بگوئى ، قادرى بر آن باين كه بگوئى ، واما سخن گفته را اگر خواهى ردّ كنى ونگوئى باعتبار ظهور مفسده در آن نتوانى ردّ آن كرد باين كه نگوئى ، پس تا ممكن باشد نبايد گفت كه مفسده در نگفتن نيست بخلاف گفتن . 3768 أنا شاهد لكم وحجيج يوم القيامة عليكم . من گواهم از براي شما وحجت گيرندهام روز قيامت بر شما يعنى گواهم از براي هر كه از شما أطاعت وفرمانبردارى كرد وگواهى مىدهم از براي ايشان شما بآن