جمال الدين محمد الخوانساري
37
شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )
برگردانيدهام از خود وگويا آن را در وقتي كه روى بمن آورد بر پاشنه آن گردانيدهام تا اين كه روى آن از من گرديده وپشت آن بجانب من شده . 3763 انا مع « 1 » رسول اللّه صلوات اللّه عليه ومعي عترتي على الحوض وانّا لنذود عنه أعدائنا ونسقى منه أولياءنا فمن شرب منه شربة لم يظمأ بعدها ابدا . منم با رسول خدا ، رحمتهاى خدا بر أو باد ، وبا منند فرزندان من بر سر حوض
--> ( 1 ) چون اين فقره با نسخهء كتابخانه مدرسه سپهسالار فرق زياد دارد عين آنرا در اينجا مىآريم . انا مع رسول اللّه صلوات اللّه عليه ومعي عترتي على الحوض فليأخذ أحدكم بقولنا وليعمل بعملنا . منم با رسول خدا رحمتهاى خدا بر أو باد وبا منند فرزندان من بر سر حوض پس بايد كه فرا گيرد احدى از شما بقول ما وعمل كند بعمل ما ، « بر سر حوض » متعلق بهر يك از دو جمله مذكوره است ومراد اين است كه : من وأولاد من با پيغمبر صلّى اللّه عليه وآله خواهيم بود بر سر حوض پس هرگاه ما چنين باشيم بايد كه فراگيرد احدى از شما يعنى هر احدى از شما بقول ما وعمل كند بعمل ما وممكن است كه « اخذكم » بخاء وذال هر دو نقطه دار خوانده شود بمعنى فراگيرنده وترجمه اين باشد كه پس بايد كه فراگيرد فرا گيرنده شما يعنى هر كه از شما خواهد كه فراگيرد قول كسى را وأطاعت أو كند فراگيرد بقول ما وعمل كند بعمل ما نه بقول وعمل ديگرى . انّا لننافس على الحوض وانّا لنذود عنه أعداءنا ونسقى منه أولياءنا فمن شرب منه شربة لم يظمأ بعدها ابدا . بدرستى كه ما منافسه مىكنيم بر سر حوض وبدرستى كه ما ميرانيم از آن دشمنان ما را وآب مىدهيم از آن دوستان ما را ، پس هر كه بياشامد از آن يك شربت آبى تشنه نشود بعد از آن هرگز . منافسهء دو كس در چيزى اين است كه هر يك رغبت كنند در آن وخواهند آن را از براي معارضه در كرم ، ومراد اين است كه ما أهل بيت هر يك منافسه مىكنيم بر سر حوض در اين كه برانيم از آن دشمنان خود را وآب دهيم از آن دوستان خود را يعنى هر يك مىخواهيم اين معنى را وكمال اهتمام داريم در آن مانند چند كس كه منافسه كنند بر سر چيزى نفيس وهر يك خواهند آن را از براي اين كه بسبب آن گرامى گردد وافزونتر گردد آنكه آن را داشته باشد از آنان كه نداشته باشند وغالب آيد در معارضه در كرم بر ايشان ، پس قول آن حضرت عليه السلام « وبدرستى كه ما ميرانيم » بيان امرى است كه منافسه در آن واقع مىشود ، وممكن است كه « بر سر حوض » بيان آن امر باشد كه منافسه در آن ميكنند ومراد باز منافسه ميكنند در مراد باز منافسه در منع وعطائي از آن باشد چنانچه مذكور شد ، وممكن است كه « ننافس » بفتح فا خوانده شود ومعنى آن باشد كه ما منافسه كرده مىشويم بر سر حوض يعنى ديگران با ما منافسه ميكنند در مرتبه ومنزلت ما بر سر آن يا در أصل آن يعنى در توليت آن واختيار منع وعطاى از آن وبر هر تقدير مراد اين باشد كه خواهش وآرزوى اين ميكنند كه كاش اين با ايشان بود واللّه تعالى يعلم .