جمال الدين محمد الخوانساري

54

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )

است ، ودر بعضي نسخه‌ها بلكه أكثر آنها « الامراء » بدل « الآراء » واقع شده وبنا بر اين معنى واضح است چه ظاهر است كه دشمنى كردن با أمراء وفرمانفرمايان حماقت وكم عقلي است . 1808 العلم أفضل شرف من لا قديم له . علم افزونتر شرف كسى است كه نباشد قديمى از براي أو ، يعنى كسى را كه أصل ونسبى يا شرف وبلندى مرتبهء سابقى نباشد وخواهد كه شرفى تحصيل كند علم از براي أو أفضل شرفى است علم تحصيل كند كه كمال شرف از براي أو حاصل شود . 1809 الجاهل لا يعرف تقصيره ولا يقبل من النّصيح له . نادان نمىشناسد تقصير خود را وقبول نمىكند از كسى كه نصيحت كند أو را وخالص باشد با أو وپند دهد أو را . 1810 العطيّة بعد المنع أجمل من المنع بعد العطيّة . عطا كردن بعد از منع نيكوتر است از منع بعد از عطا كردن ، يعنى هر گاه سائلى را يا مانند أو را يك بار منع كرده باشد وچيزى نداده باشد وبار ديگر كه بيايد عطا كند وچيزى بدهد بهتر است از اين كه بار اوّل عطا كند وبار ديگر منع كند وچيزى ندهد ، زيرا كه در صورت اوّل عاقبت اين كس خير است واوّلش بد ، ودر صورت دويم بر عكس ، وظاهر است كه اوّل بهتر است وأيضا كسى را كه بار اوّل منع كرده باشد چندان در آن اثر نكند وهر گاه بار ديگر چيزى بدهد نعمت غير مترقّبهء است از براي أو وباعث كمال خوشحالى أو مىشود بخلاف اين كه أو را اوّل عطا كرده باشد وبعد از آن منع كند زيرا كه أو دربار دويم نيز متوقع همان است پس هر گاه منع شود آن بيشتر در أو اثر ميكند از منعى كه اوّل بار بشود .