جمال الدين محمد الخوانساري

264

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )

2561 انظروا إلى الدّنيا نظر الزّاهدين فيها الصّارفين عنها ، فانّها واللّه عمّا قليل تزيل الثّاوى السّاكن وتفجع المترف الآمن . نگاه كنيد بسوى دنيا نگاه كردن جمعى كه بىرغبتند در آن وبرگردانده‌اند خود را از آن ، پس بدرستى كه آن قسم بخدا پس از اندك وقتي زايل كند أقامت كنندهء ساكن را ، ودردناك گرداند مترف أيمن را ، يعنى بعد از اندك وقتي زايل وفانى گرداند كسى را كه أقامت كرده باشد در آن وساكن باشد در آن ، ودردناك گرداند « مترف » را يعنى كسى را كه هميشه در تنعّم باشد ومنع كرده نشود از آن ، و « أيمن » يعنى أيمن از نزول بلا ومصيبت باو ، باعتبار اين كه هرگز نرسيده باشد باو ومراد اين است كه نهايت مرتبهء دنيا اين است كه كسى در آن چنين باشد وچنين كسى نيز بعد از اندك وقتي دردناك گردد بموت وعقبات بعد از آن پس كسى را كه اندك عقلي باشد رغبت بآن نكند . 2562 اتّقوا غرور الدّنيا فانّها تسترجع ابدا ما خدعت به من المحاسن وتزعج المطمئنّ إليها والقاطن . بپرهيزيد از فريب دنيا پس بدرستى كه آن پس مىگيرد آنچه را فريب دهد بآن از نيكوئيها ، وبر ميكند از جاى خود كسى را كه آرام گرفته باشد بسوى آن وساكن شده باشد در آن ، « پس گرفتن دنيا آنچه را فريب دهد بآن » ظاهر است چه نعمتهاى دنيا بمرگ البتّه خود زايل شود اگر از راه ديگر نشود پس گوئيا دنيا آنها را كه داده پس گيرد « 1 » .

--> ( 1 ) در اين باب نيكو گفته‌اند : « أبدا تسترد ما يهب الدّهر * فيا ليت جوده كان بخلا » وبفارسى نيز گفته‌اند : چنين است آئين گردنده دهر * كه : بخشد بمهر وستاند بقهر » وديگرى گفت : « چه بخشد چرخ بر مردم ز آغاز * كه در انجام نستاند ازو باز »