جمال الدين محمد الخوانساري

226

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )

كناره كن از حيف وجور از براي آنكه حيف مىخواند بسوى شمشير ، وجور بر مىگردد بجلا ، وبشتاب مىآورد عقوبت وانتقام را ، پوشيده نماند كه جمعى از أهل لغت « حيف » را نيز بمعنى جور گفته‌اند يعنى ظلم وعدول از حقّ ، وظاهر اين كلام معجز نظام اين است كه بمعنى ديگر باشد وبقرينهء اين كه فرموده‌اند كه مىخواند بشمشير ممكن است كه مراد بآن تقلّب وتصرّفى باشد كه در بيت المال شود وخطاب بجمعى باشد كه دستى در بيت المال داشته باشند ومراد اين باشد كه تقلّب وخيانت در آن زود باعث اين مىشود كه لشكرى شمشير بر اين كس بكشند چنانكه نسبت بعثمان كردند وبعضي از أهل لغت گفته‌اند كه : « حيف » خصوص جورى است كه در حكم شود ، وممكن است كه بناى اين كلام بر اين باشد ومراد بخواندن حيف باين معنى بسوى شمشير اين باشد كه حاكم جائر غالب اين باشد كه كشته شود ، يا مراد اين باشد كه مستحقّ قتل باشد ، ومؤيّد اين است آنچه در قرآن مجيد واقع شده كه « هر كه حكم نكند به آن چه خدا نازل كرده پس ايشان كافرانند » واللّه تعالى يعلم و « ستم بر مىگردد بجلا » يعنى باعث اين مىشود كه رعيّت زود جلاى وطن كنند وملك خراب گردد وبشتاب مىآورد وعقوبت وانتقام را يعنى حق تعالى ستمكار را بزودى عقوبت كند در دنيا وانتقام كشد از أو .