جمال الدين محمد الخوانساري
205
شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )
يعنى ما دام كه كار بنرمى پيش رود نرمى كن ودر جائى كه شدّت وسختى ضرور باشد باز پرسخت مگير ونرمى بآن آميخته كن ودر بعضي نسخهها « بضغث من اللّين » بدل « برفق » واقع شده وبنا بر اين معنى اين است كه آميخته كن سختى را بمشتى از نرمى يعنى بقدرى از آن وأصل « ضغث » مشتى است كه فرا گرفته شود از گياه آميختهتر وخشك بيكديگر . 2386 انظر إلى الدّنيا نظر الزّاهد المفارق ولا تنظر إليها نظر العاشق الوامق . نگاه كن بدنيا نگاه كردن كسى كه بىرغبت باشد بآن وجدائى جويد از آن ، ونگاه مكن بسوى آن نگاه كردن عاشق دوست . 2387 امسك عن طريق إذا خفت ضلالته . بازدار خود را از راهى هرگاه بترسى از گمراهى آن يعنى راهى كه بر وى بايد راهى باشد كه خاطر از آن جمع باشد كه صواب ودرست است وهمين كه احتمال ضلالت وگمراهى آن دهى خود را نگاه دار از آن وبآن راه مرو . 2388 اعترم بالشّدّة حين لا يغنى عنك الّا الشّدّة . بدخو شو بسختى در هنگامى كه دفع نكند از تو مگر سختى يعنى در جائى كه سختى ضرور باشد وبنرمى كار پيش نرود سختى كن وبدخو بنما خود را ودر بعضي نسخهها « اعتزم » بزاي نقطهدار واقع شده وبنا بر اين معنى اين است كه عزم كن بسختى يعنى بر آن . 2389 الجىء نفسك في الأمور كلّها إلى الهك فانّك تلجئها إلى كهف حريز . پناه بفرما نفس خود را در كارها همهء آنها بسوى خداى خود پس بدرستى كه