جمال الدين محمد الخوانساري
10
شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )
مفاسد پريشانى است واشاره باين كه اگر شخصي پريشان بدخوئى كند معذور است بايد از أو گذراند ، پريشانى أو را بر اين مىدارد . 1600 السّخاء يكسب المحبّة ويزيّن « 1 » الاخلاق . سخاوت ودهش كسب ميكند دوستى را يعنى باعث اين مىشود كه مردم با اين كس دوست شوند وزينت وآرايش مىدهد خويها وخصلتها را . 1601 الوفاء حلية العقل وعنوان النّبل . وفادارى زيور عقل وخرد وعنوان يعنى سر سخن يا علامت نبل است يعنى نجابت يا تندى فطنت . 1602 الاحتمال برهان العقل وعنوان الفضل . احتمال يعنى متحمّل شدن اذيّت وخلاف آداب ديگران وتلافى نكردن يا برخود گرفتن گرانيها واخراجات مردم دليل عقل وعنوان فضل است يعنى فزونى مرتبه وبرترى آن ومعنى عنوان در فقرهء سابق ومكرّر قبل از اين مذكور شد . 1603 المعرفة دهش والخلو منها غطش « 2 » . معرفت حيرانى است وخالى بودن از آن شبكورى است يعنى معرفت حق تعالى بجائى نمىرسد كه شناختن آن ذات أقدس بروشى كه هست بعمل آيد همين قدر مىشود كه آدمي حيران وواله شود وداند كه حقّ معرفت أو ممكن نيست امّا خالى بودن از معرفت وأصلا از پى آن نرفتن ضعف بصيرت است وبمنزلهء شبكورى است پس بايد كه آدمي در آن تفكّر نمايد هر چند حقّ معرفت أو ممكن نباشد هر قدر معرفت
--> ( 1 ) بخط شارح ( ره ) صريحا « يزيّن » از باب تفعيل ومجرّدش هم كه « يزين » باشد بر وزن « يشين » درست است بلكه بمناسبت مقابله با « يشين » در فقرهء سابقه و ( يكسب ) در همين فقره مجرّد خواندن بهتر است . ( 2 ) « غطش » تقريبا بر وزن ومعنى عمش است كه از امراض وادواء چشم است .