جمال الدين محمد الخوانساري
152
شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )
داده شده است ، ونزد مردم دوست داشته شده وبا هيبت وشكوه است . 2147 الشّر أقبح الأبواب وفاعله شرّ الأصحاب . بدى يعنى درى كه ببدى باز شود زشتترين درهاست ، وبد كننده بدترين ياران است . 2148 العفّة تضعفّ الشّهوة . عفّت يعنى نگاه داشتن بطن وفرج ضعيف مىگرداند شهوت را ، يعنى هرگاه كسى خود را بآن عادت داد بتدريج شهوت وخواهش أو ضعيف شود وبهواها وهوسها بىرغبت گردد . 2149 الصّدقة تستنزل الرّحمة . صدقه دادن فرود مىآورد رحمت وآمرزش را . 2150 البلاغة أن تجيب فلا تبطىء وتصيب فلا تخطىء . بلاغت اين است كه جواب بگوئى پس درنگ نكنى ودرست بگوئى پس خطا نكنى ، يعنى بلاغت اين است كه آنچه بپرسند زود جواب بگوئى ودرست بگوئى اين مجمل معنى بلاغت است وقبل از اين تفصيل آن مذكور شد . 2151 العقل يهدى وينجى والجهل يغوى ويردى . عقل يعنى خرد يا علم بقرينهء مقابله با جهل هدايت ميكند ورستگارى مىدهد ، و [ هدايت ] بمعنى راه نمودن است يا رسانيدن بمطلوب ، وجهل وناداني گمراه ميكند وهلاك مىگرداند . 2152 الجواد في الدّنيا محمود وفي الآخرة مسعود . بخشنده در دنيا ستوده شده است ودر آخرت نيك بخت .