جمال الدين محمد الخوانساري

138

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )

ندهد زيرا كه رشوه كسى دهد كه طلب حاجتي از كسى كند وبزرگ ومهتر طلب حاجت از كس نكند . 2102 العلم علمان مطبوع ومسموع ولا ينفع المطبوع إذا لم يك مسموع . علم دو علم است مطبوع ومسموع ، وسود نمىبخشد مطبوع هر گاه نبوده باشد مسموع ، مراد به « مطبوع » علمي است كه بطبع وسليقه توان يافت وپى به آنها توان برد مثل علوم عربيّت وبه « مسموع » آن است كه بايد از پيغمبر يا امام بىواسطه يا بواسطة شنيد مثل علوم شرعيّه وظاهر است كه اگر علوم شرعيّه در كار نبودى فايدهء در علوم مطبوعه نبودى چه نفع آنها در اين است كه در علوم مسموعه بكار رود ، وپوشيده نماند كه علوم عقليّه اگر چه نفع آنها موقوف بر علوم سمعيّه نيست بلكه مبناى علوم سمعيّه بر آنهاست نهايت چون استقلال عقل در بعضي مباحث آنهاست ودر أكثر مباحث آنها عقلي كه آن را خبري از شرع نباشد حكمي در آنها نمىتواند كرد واين است كه أكثر آنها ميانهء ايشان محلّ نزاع وخلاف است پس بنا بر اين علوم عقليّه را نيز داخل مطبوع مىتوان گرفت و « سود نمىبخشد مطبوع هرگاه نبوده باشد مسموع » باعتبار أكثر مباحث آنها صحيح است واللّه تعالى يعلم . 2103 المؤمن دأبه زهادته ، وهمّه ديانته ، وعزّه قناعته ، وجدّه لآخرته ، قد كثرت حسناته وعلت درجاته وشارف خلاصه ونجاته . مؤمن طريقهء أو زهد اوست ، وقصد أو ديندارى اوست ، وعزّت أو قناعت اوست ، وكوشش أو از براي آخرت اوست ، بتحقيق كه بسيار شده است نيكوئيهاى أو ، وبلند شده است مرتبه‌هاى أو ، ومشرف شده است بر رهائى خود ورستگارى خود ،