جمال الدين محمد الخوانساري
111
شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )
2014 أخوك الّصديق من وقاك بنفسه وآثرك على ماله وولده وعرسه . برادر دوست تو كسى است كه نگاه دارد ترا بنفس خود ، واختيار كند ترا بر مال خود ، وفرزند خود ، وزن خود ، يعنى از براي حفظ ونگهدارى تو نفس خود را در معرض بلا وهلاكت اندازد وترا بر مال وفرزند خود وزن خود ترجيح دهد . 2015 العاقل من يملك نفسه إذا غضب وإذا رغب وإذا رهب . عاقل كسى است كه مالك باشد نفس خود را هر گاه خشمگين شود وهر گاه رغبت كند در چيزى وخواهش آن داشته باشد ، وهر گاه ترسد از كسى ، يعنى نفس در فرمان أو باشد وهرگاه خشمگين شود فرو خورد خشم خود را ، ونگذارد كه نفس انتقام بكشد ، ودر وقت خواهش چيزى ورغبت بآن هر گاه آن چيز نامشروع باشد نگذارد كه مرتكب آن شود ، وهمچنين هرگاه از كسى ترسد نگذارد كه از براي أو مرتكب نامشروعى شود ، وبايد كه تخصيص داده شود اين باين كه ترس از أو بمرتبهء تقيّه نباشد كه تجويز شده بلكه امر بآن شده ومىتوان گفت كه حاجت تخصيص نيست زيرا كه اگر بآن مرتبه باشد نامشروع نخواهد بود پس اگر نفس مرتكب آن شود قصورى ندارد . 2016 البكاء من خشية اللّه ينير القلب ويعصم من معاودة الذّنب . گريه از ترس خدا روشن مىگرداند دل را ، ونگاه مىدارد از بازگشتن بگناه ، يا باعتبار اين كه حق تعالى چنين كسى را توفيق دهد كه ديگر گناه نكند ، ويا باعتبار اين كه كسى كه ترس أو از خداى عزّ وجلّ بمرتبهء باشد كه گريه كند بعيد است كه ديگر مرتكب گناه شود .