جمال الدين محمد الخوانساري

مقدمة 66

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )

ترجمه وطبع وانتشار در دسترس اين جانب قرار دهد با اين كه نسخه خطّى وبسيار زيبا ومنحصر بفرد بود تقاضاى من پذيرفته شد ومن هم بلافاصله مشغول كار گرديدم ، گر چه در اثر كنجكاوى در كتابخانه‌هاى مهمّ وهمچنين در نزد بعضي از علماى اعلام نسخه‌هاى متعدّدى از اين كتاب يافت شد كه بعدا نام خواهم برد ليكن بىمورد نمىدانم كه مشخصّات ومزايائى كه در اين نسخه نفيس وشيرين ديدم متذكر گردم » . آن گاه شروع بذكر مشخّصات ومزاياى نسخه نامبرده كرده سپس تحت عنوان « گرد آورندگان كلمات حضرت أمير المؤمنين علىّ بن أبي طالب عليه السّلام » أسامي علمائى را كه بجمع يا ترجمه وشرح كلمات آن حضرت پرداخته‌اند پرداخته است ( ليكن ناگفته نماناد كه بيانات مذكوره را از فهرست آقاى ابن يوسف شيرازي برداشته بي آنكه نام أو را برد وكلمات وبيانات مذكوره را بقائل اصلى نسبت دهد واين خود نزد أرباب دانش وانصاف جرمي بزرگ است ) تا آنكه گفته : « وهمچنين بسيارى از علماء قرون گذشته هر يك بنوبه خود در گلستان علوم علوي وحكم وآثار مرتضوي بسير وتفرّج پرداخته واز آن گلهاى گوناگون بذوق وسليقه خويش گلدسته‌ها بربسته‌اند تازه اينها كسانىاند كه آثارشان كما بيش بدست افتاده وعلماء رجال از قبيل صاحب رياض وحاجى نوري ومرحوم خونسارى در روضات نامى از آنها برده‌اند واز كجا كه صدها نفر ديگر از علما ودانشمندان از اين خرمن پر بركت خوشه‌ها نچيده باشند ودست حوادث ايّام آنها را بباد نهب وغارت نسپرده باشد وبطور قطع مىتوان يقين كرد كه همين طور است زيرا كه مرحوم قطب الدّين كيدرى صاحب شرح كبير بر نهج البلاغة در شرح خويش گويد « 1 » : از بعضي از علماء أهل حجاز شنيدم كه مىگفت در كشور مصر در نزد صحّافى مجموعه يافت شد كه آن جلد بيست وچندم از كلمات گهر بار حضرت أمير المؤمنين عليه

--> ( 1 ) از عبارت صاحب روضات اخذ شده است .