حسين بن معين الدين الميبدي ( مترجم : زمانى )
12
ديوان أمير المؤمنين ( ع )
نه تنها از وى تشكرى علني وعمومى نمىشده بلكه در زمان خليفه سوم هم چند مرتبه تبعيد گرديده است ، چه انتظارى است كه آنهمه فضائلى كه پيامبر صلّى اللّه عليه وآله درباره آنحضرت بيان داشته در ذهنها مانده باشد . ناگفته نماند كه بارها خليفه دوم گفته است : « لولا عليّ لهلك عمر » : ( اگر علي عليه السّلام نبود عمر بر اثر اشتباه به انحراف مىافتاد ) اما آيا اين مطلب را براي جبران داستان بيعت گرفتن براي خليفه أول وآنهمه شكنجههاى روحي كه به امام علي عليه السّلام وارد آورد گفته ويا مىخواسته است از محبوبيت امام علي عليه السّلام براي تحكيم رياست خود استفاده كند وناگزير از تواضع براي أو بوده ودرك مىكرده است كه با اين روش به داستانى مشابه داستان عثمان كه در پيش خواهد بود گرفتار نخواهد شد مطلب روشن نيست . از ايننظر كه از مطالب امام علي عليه السّلام از آغاز زندگى تا رياست فقط مختصرى از رجزها وشعارهاى جنگى ضبط گرديده است وآنچه نقل شده غالبا مطالبى است كه پس از رياست مطرح كرده است مىتوانيم بگوئيم ، ضبط ونقل مطالب امام عليه السّلام تحت سانسور بوده ويا اينكه امام علي عليه السّلام تحتنظر بوده است وبراي خالى نبودن عريضه گاهوبيگاه بصورت نمايشى آنهم براي تحكيم قدرت خودشان ، آنحضرت در ميان مردم ديده مىشده است . امامي كه نزديك به نصف عمر خود را در چنين شرائطى گذرانيده است ودر هر شرائط ارزش وجودش عملا انكار شده است ومىداند كه پس از وى هم دستگاه سانسور معاوية فضائل آنحضرت را به ظاهر چند صباحى محو خواهد كرد ناگزير است هرچه مىتواند به جاى مردمى كه در زمان خلفاء نگفته بودند وبه جاى ملتي كه پس از وى مطالب را فقط زير شكنجه وروى سفره مرگ مىتوانند بگويند بگويد باز هم بگويد .