المرزباني الخراساني

مقدمة 43

مناجات الهيات حضرت أمير ( ع ) وما نزل من القرآن في علي ( ع )

فرمود : پروردگار خود را به شب وروز بخوانيد كه سلاح مؤمن دعاست . هر گنج سعادت كه خدا داد به حافظ * از يمن دعاى شب وورد سحرى بود در حديث آمد كه مؤمن در دعا * چون أمان خواهد ز دوزخ از خدا دوزخ از وى هم أمان خواهد به جان * اى خدايا ! دور دارم از فلان المناجاة الإلهيات به سند صحيح روايت شده وحجّت بودن وحجّت نبودن اخبار آحاد كه از قرائن قطعيه مجرّد باشد ودر كتابهاى معتبر مشهور مانند كتب اربعهء متقدّمه از محمدون ثلاثهء متقدّمه يافته نشود دو رأى است : سيّد مرتضى وچند تن از پيروان أو اخبار آحاد را حجّت نمىدانند ودليل آورده‌اند آياتي را كه از پيروى غير علم نهى كرده واخبارى كه دلالت دارد بر اينكه چيزى كه معلوم الصدور نيست ، نبايد پذيرفت يا خبري كه از كتاب اللّه گواه ندارد يا موافق قرآن نباشد يا قرآن آن را تصديق ننموده باشد ، باطل است ؛ ونيز سيّد در ذريعة وغير آن بدين مطلب دعوى اجماع كرده است . ولى ظاهرا از آياتي كه عمل به غير علم را نكوهش مىكند ، بيش از اين مستفاد نمىشود كه عمل به غير علم در اعتقاديات وأصول دين حرام است واگر آيات اطلاق داشته باشد ، به دليلهاى حجيّت خبر واحد تخصيص داده مىشوند . وامّا روايات پس آنكه مىگويد خبري كه معلوم الصدور نباشد ، حجّت نيست ، خود خبر واحد است وبا آن حجّت نبودن اخبار آحاد ثابت نمىشود واخبار ديگر هم هر يك خبر واحد است وقدر متيقّن كه از مجموع آنها به دست مىآيد اين است كه خبري كه مخالف كتاب باشد حجّت نيست ؛ وكساني كه خبر واحد را حجّت مىدانند هم در مقام تعارض ، به خبر مخالف كتاب عمل نمىكنند ؛ ولى اين اخبار دلالت ندارد بر اينكه خبر واحد أصلا حجّت نيست ؛ وامّا اجماع محصّل كه در مسأله نيست واجماع منقول هم كه سيّد مدّعى شده در حكم خبر واحد است .