ابوالقاسم رادفر

مقدمه 23

مناقب علوى در آئينه شعر فارسى ( فارسي )

آنچه لازم است در اين مختصر سخن بدان اشاره شود تأثير پذيرى سنايى از كلام مولا ( ع ) است كه نمونه‌هايى نقل مىشود . سنايى در ديوان و حديقه اشعارى به شرح زير دارد : گر از زحمت همى ترسى ز نااهلان بِبُر صحبت * كه از دام زبون گيران به عزلت رسته شد عنقا ( ديوان / 54 ) با بدان كم نشين كه بد مانى * خوپذير است نفس انسانى تا نباشى حريف بيخردان * كه نكو كار بد شود ز بدان يار بد همچو خاردان به درست * كه همى دامنت بگيرد چيست ( حديقه / 450 ) بيت مذكور ديوان كه از نظر مضمون همسو با اين كلام امام على ( ع ) است : « شايسته است آن كه مىخواهد نفس خويش را به صلاح آرد و دين خويش را پاس دارد ، از نااهلان دنيا پرست كناره كند . » و ابيات حديقه با رواياتى چون : « از دوستى با بدان بپرهيز كه بدى با بدى گرد مىشود . و يا : دوستى با بدان بدى مىآورد ، چونان باد كه چون بر گندناكى بگذرد ، گندناك مىشود . » « 32 » يا اين بيت : تا تو بيمار هواى نفس باشى مر تو را * بايدت بر خاك خوارى خفت و بستر داشتن ( ديوان / 472 ) كه هم سمت و سو با اين سخنان على ( ع ) است : « هوا پرستى مركب خوارى است . » يا : « هر كه هوا پرستى كرد ، خويش را خوار كرد . » « 33 » در ديوان اوحد الدّين محمّد انورى ( متوفّى 583 ه ق ) هم اشعارى وجود دارد كه مضامين آن مأخوذ از كلام مولا ( ع ) است مانند اين ابيات : آلوده منت كسان كم شو * تا يك شبه در وثاق تو نان است اى نفس به رستهء قناعت شو * كان جا همه چيز نيك ارزان است

--> ( 32 ) . تجلّى قرآن و حديث ، ص 158 ( به نقل از غرر الحكم ، به ترتيب ج 6 ص 446 ، ج 2 ص 289 ، ج 4 ص 205 ) . ( 33 ) . همان ، صص 167 - 167 .