محمد على مجاهدى
93
كاروان شعر عاشورايى ( فارسي )
1 . كسائى مروزى ( 341 - 391 ) زندگينامه حكيم مجد الدين كسائى مروزى ( 341 - 391 ) با كنيهء ابو اسحاق از شعراى پرآوازهء سدهء چهارم كه در دورهء سامانيان مىزيسته و با نوح بن منصور سامانى ( 366 - 387 ) و سلطان محمود غزنوى ( 387 - 421 ) معاصر بوده و به منقبت آن دو پرداخته است . رضا قلى خان هدايت در مجمع الفصحاء دربارهء تخلص او ( - كسائى ) مىنگارد : « . . . سبب اين تخلص آن است كه كسوت زهد دربرداشته و كلاه فقر بر سر گذاشته . . . . » « 1 » آقاى دكتر ذبيح اللّه صفا دربارهء او نوشتهاند : « . . . پايان عمر اين شاعر در ندامت از مدح سلاطين و اشتغال به شعر و زهد و پند گذشت ، مذهبش تشيع بود و خود اشعارى دالّ بر اين اعتقاد دارد . از اشعار موجود او معلوم است كه در ابداع مضامين و بيان معانى نو و توصيفات رايع و ايراد تشبيهات لطيف طبيعى مهارت بسيار و قدرت فراوانى داشت . توجهى كه در اواخر زندگى به موعظه و حكمت يافته بود باعث شد كه ناصر خسرو شاعر بزرگ قرن پنجم - كه آغاز عمرش با پايان حيات كسائى مصادف بوده و قسمتى از دوران جوانىاش هم در مرو يعنى زادگاه كسائى گذشته بود - نام او را در اشعار خويش بياورد و بعضى از قصايدش را استقبال كند و غالبا به مقايسهء خود با او بپردازد . . . . » « 2 »
--> ( 1 ) . مجمع الفصحاء ، رضا قلى خان هدايت ، به تصحيح مظاهر مصفا ، ج 2 ، ص 1134 . ( 2 ) . گنج سخن ، دكتر ذبيح اللّه صفا ، چاپ چهارم ، ( مؤسسه انتشارات چاپ دانشگاه تهران ، 1354 ) ج 1 ، ص 687 .