محمد على مجاهدى
55
كاروان شعر عاشورايى ( فارسي )
همانطور كه در پيشگفتار آمد ، در اين فصل هفتاد و چهار منظومهء عاشورايى معرفى مىگردد كه اغلب آنها هنوز به صورت دستنويس و نسخهء خطى مىباشد . لذا اين فصل بيشتر جنبهء كتابشناسى پيدا كرده و مىتواند راهگشاى پژوهشگران علاقهمند به احياى آثار مرتبط با عاشورا باشد . همهء اين آثار ، از مجلد سوم كتاب « فهرستوارهء كتابهاى فارسى » به كوشش احمد منزوى نقل شده است كه علاقهمندان مىتوانند جهت كسب اطلاعات بيشتر دربارهء هر يك از نسخهها و مكان نگهدارى آنها ، به اين كتاب مراجعه نمايند . 1 . ابو المفاخر رازى ( سدهء پنجم و ششم ) ؛ ابو المفاخر رازى از ادبا و دانشمندان پرآوازهء سدهء پنجم و ششم هجرى است كه در روزگار سلطان غياث الدين محمد سلجوقى مىزيسته و با حكيم خاقانى شروانى ( 520 - 595 ) معاصر بوده : ( مقتل الشهداء ) فارسى لابى المفاخر رازى المذكور فى ( ج 9 - ص 50 ) ينقل عنه فى « روضة الشهداء » كثيرا لا سيما من منظوماته . منها نظم رجز قاسم بن الحسن ( ع ) و منها نظم قول اهل الكوفه فى كتبهم الى الحسين ( ع ) هيچ راهى نيست ما را جز وصال روى تو * هيچ دامى نيست ما را جز خم گيسوى تو ر . ك : الذرّيعه ، ج 22 ، ص 32 و 33 ، ش 5906 . 2 . طغان شاه قمى شاهرودى ؛ ( نيمهء سدهء نهم ) طغان شاه قمى شاهرودى فرزند نظام ، سرايندهء حماسهء دينى انتقاميه كه آن را در محرم 884 ه . ق به پايان برده است . اين اثر به مثنوى انتقاميه نيز موسوم مىباشد :