محمد على مجاهدى
436
كاروان شعر عاشورايى ( فارسي )
جونقانى ، هر پنج نفر صاحب ديواناند كه نسخ خطى آن را نگارنده ديدهام و هيچ كدام تا امروز چاپ نشده است . . . » مرحوم عمانى سامانى به جز ديوان اشعارش آثار ديگرى نيز دارد : مثنوى آيينى معراجنامه ، مثنوى عاشورايى گنجينة الاسرار و نيز مخزن الدّور كه ظاهرا تذكره شعراى اصفهان است . مرحوم ميرزا عبد اللّه « ذره » تاريخ تولد فرزندش عمانى سامانى را شب شنبه نوزدهم ذى الحجة سنه 1258 ه . ق ثبت كرده است و تاريخ درگذشت وى را در شب سهشنبه دوازدهم شوال سال 1322 ه . ق نوشتهاند . جنازه عمان سامانى بنا به وصيّت او به رسم امانت در مسجد جامع سامان به خاك سپرده مىشود و بعد طبق وصيت او به نجف اشرف منتقل مىگردد . سبك شعرى عمان سامانى در آفرينش آثار منظوم خود از سبك عراقى سود جسته و مطالب بلند سلوكى و عرفانى را به مدد طبع توانا و وقّاد خود به زيبايى به تصوير كشيده است . دامنه تاثير آثار عاشورايى بدون ترديد عمان سامانى شاخصترين چهره شعر عاشورا در زبان فارسى است كه به تبيين عرفانى حادثه شگرف كربلا و واقعه خونبار عاشورا پرداخته و منظومه عاشورايى گنجينة الاسرار او در قالب مثنوى در شمار شاهكارهاى شعر آيينى به شمار مىرود . هر چند پيش از او صفى اصفهانى در مثنوى زبدة الاسرار خود در تبيين عرفانى اين حادثه خوننگار كوشيده است ؛ ولى شيوه بيانى عمان جاذبههايى دارد كه آن را تحت الشعاع خود قرار داده است و با اين كه گنجينة الاسرار براى هميشه نام و ياد او را در خاطر شيفتگان ادب شيعى زنده نگاه خواهد داشت . اين اثر ماندگار عاشورايى بيش از يك سده است كه الهامبخش شاعران آيينى فارسى زبان بوده و هست و آثار فاخرى كه پس از او در مقولههاى عرفانى قيام كربلا و قرائت معرفتى و عرفانى از فرهنگ عاشورا آفريده شده شاهد صادقى براى اثبات اين مدعاست .