محمد على مجاهدى

390

كاروان شعر عاشورايى ( فارسي )

جا داشت شاه مظلوم گويد به طفل معصوم * كاى داغدار محروم ! خو كن به سوگوارى چندان گريست زينب بر كشته برادر * كز شش جهت فراتى شد از سرشك جارى كلثوم ، اشكباران گفتا ز داغ ياران * كاى چرخ بر اسيران وقت است رحمت آرى ( عنقا ) نه من ننالم از شور راست * نالان درين گلستان چون من بود هزارى اى پشت دين احمد ! پر شد ز كفر ، عالم * وقت است دست غيرت از آستين برآرى « 1 » 30 . محمود خان صباى كاشانى ( 1228 - 1311 ) زندگينامه محمود خان صباى كاشانى فرزند محمد حسين خان ( عندليب ) كاشانى ، نوه فتعلى خان صبا از قصيده‌سرايان بنام دوره ناصرى است . وى در تهران به دنيا آمد و در همان شهر نيز در سن 83 سالگى بدرود حيات گفت . نياكان او از طايفه دنبلى آذربايجان بودند كه در زمان كريم خان زند به عراق مهاجرت كردند . چون زادگاه جد او - فتحعلى خان صبا - در كاشان بوده از اين‌روى به كاشانى معروف شده است . وى علوم متداول زمانه خود را در محضر عموى دانشمندش - محمد قاسم خان فروغ به كمال آموخت و در اواخر سلطنت محمد شاه قاجار ( 1250 - 1264 ) به سمت پيشكارى اللّه قلى خان ايلخانى ، والى بروجرد و لرستان و نواده دخترى فتحعلى شاه ، برگزيده شد ، سپس به دربار ناصر الدين شاه ( 1264 - 1313 ) راه يافت و به لقب ( ملك الشعرايى ) پدر و جد خود موسوم شد . محمود خان صبا در هنر پيكرتراشى ، نقاشى ، منبت‌كارى ، خوشنويسى و موسيقى نيز از نوادر عصر خود به شمار مىرفت و هم اكنون نمونه‌هايى از تابلوهاى نقاشى او در موزه كاخ گلستان موجود مىباشد . « 2 » اغلب ديوان اشعار او كه حاوى 2600 بيت مىباشد ، قصايدى است كه در ستايش سلاطين و حكام زمانه سروده شده اوست .

--> ( 1 ) . همان ، ص 782 و 783 . ( 2 ) . دويست سخنور ، ص 182 و 183 .