محمد على مجاهدى
388
كاروان شعر عاشورايى ( فارسي )
29 . عنقاى اصفهانى ( 1260 - 1308 ) زندگينامه نامش ميرزا محمد حسين ، تخلص شعرىاش « عنقا » ملقب به ملك الشعرا و زادگاهش اصفهان و بزرگترين فرزند هماى شيرازى از شعراى پرآوازهء سدهء سيزدهم هجرى است و طرب اصفهانى و سُهاى اصفهانى دو برادر اويند . عنقا در محضر پدر اديب و دانشمندش ( هما ) به تحصيل علوم و فنون و خوشنويسى پرداخت و به خاطر طبع آزاده و خصلت درويشى و وسعت مشربى كه داشت ، غالبا با شعرا و عرفا و اهل سير و سلوك و قلندران معاشر بود و از مردم دو رنگ و ظاهرپرست و دنيادار پرهيز مىكرد . شادروان استاد جلال الدين همايى ( سنا ) در مقدمهء برگزيدهء ديوان سه شاعر اصفهان شرح مبسوطى دربارهء او نگاشتهاند . سبك شعرى عنقاى اصفهانى طبع عنقاى اصفهانى در قصيده متأثر از شيوه متقدمين بوده و غالبا در سبك خراسانى طبع آزمايى مىكرده ولى در غزل و مراثى به سبك عراقى متمايل بوده است . آثار منظوم وى از رسايى و شيوايى و ساختار محكم لفظى و غناى محتوايى برخوردار مىباشد . دامنه تأثير آثار عاشورايى عنقاى اصفهانى در سده سيزدهم هجرى شعراى آيينى بسيارى به آفرينش آثار منظوم عاشورايى پرداختهاند كه نام و ياد آنان براى هميشه در خاطر شيفتگان ادب عاشورا زنده خواهد ماند و عنقاى اصفهانى در زمره اين شاعران آيينى است . همت تحسينبرانگيز اين شاعران و رويكرد جدى آنان به احياى فرهنگ عاشورا موجبات استمرار روند تكاملى شعر عاشورا را در قلمرو زبان فارسى فراهم آورده است . برگزيده آثار عاشورايى عنقاى اصفهانى شادروان استاد جلال الدين همايى ( سنا ) برگزيدهاى از آثار منظوم عنقاى اصفهانى را به همراه آثار دو تن ديگر از شعراى اصفهان در يك مجموعه ارايه كردهاند و ما به نقل منتخبى از آثار ماتمى عنقا براى ثبت در اين تذكره بسنده مىكنيم :