محمد على مجاهدى
372
كاروان شعر عاشورايى ( فارسي )
15 . مناقب حساميه : در تاريخ حكومت كرمانشاه و كردستان . 16 . قصايد سلطانيه : كه به سال 1337 ه . ق به چاپ رسيده . سلطانى بنا به گفتهء صاحب حديقه در 1303 وفات يافته . . . و حال آنكه مرحوم باقر شاكرى در تذكرهء مختصر شعراى كرمانشاه 1250 را سال ولادت و 1307 را سال وفات سلطانى دانستهاند . . . » « 1 » « بنا به نوشتهء مؤلف مجمع الفصحاء ( ج 4 ، ص 342 تا 350 ) سلطانى داراى تأليفات ديگرى نيز بوده است : نجات الثقلين فى مقتل الحسين ، مثنوى تمثال البديع به وزن مخزن الاسرار ، شكرستان به وزن حديقه ، مثنوى نور اليقين بر وزن رمل ، رسالهء باغستان به شيوهء گلستان ، كتابى در شرح لغات و اشعار فارسى موسوم به گنجبادآور ، كتابى در قواعد قافيه و عروض . تذكرهء موسوم به مطلع شعرى در ذكر اشعار معاصرين . « 2 » سبك شعرى سلطانى علاوه بر اشرافى كه بر دواوين شعرا ، فنون ادبى و دقايقى كلامى داشته ، از طبع بسيار توانايى نيز برخوردار بوده و به شيوهء متقدمين طبعآزمايى مىكرده و طبعش بيشتر به سبك خراسانى متمايل بوده است . دامنهء تأثير آثار عاشورايى متأسفانه مثنوى ماتمى ضياء الفرقدين ، مثنوى عاشورايى مينوسر و ديوان قصايد و اشعار او را در اختيار نداريم تا در مورد آنها اظهار نظر كنيم . از مطالبى كه در شرح احوال وى آمده است پيدا است كه محضر او براى شعراى همعصرش مغتنم و وجودش انجمنافروز اهل ادب بوده است و مسلما منظومههاى شيواى عاشورايى او با تأثيرات دامنهدارى در شعرايى كه با او معاشر بودهاند ، همراه بوده است و كسانى كه توفيق مرور اينگونه آثار او را داشتهاند از اين تأثيرپذيريها به دور نماندهاند . برگزيدهء آثار عاشورايى دو بند از تركيببند حسينى او در تذكرهء حديقة الشعراء آمده است كه عينا نقل مىكنيم :
--> ( 1 ) . باغ هزار گل ، فرشيد يوسفى ، ص 325 . ( 2 ) . حديقة الشعراء ، ج اول ، ص 800 .