محمد على مجاهدى

359

كاروان شعر عاشورايى ( فارسي )

كرمانشاهان توقف گزيد و بر كمالات افزود . پس به دار الخلافهء تهران روى نمود و به مداحى خاقان مغفور محمد شاه زبان گشاد و مورد الطاف شاهنشاهى شد به ملك الشعرايى عراقين ملقب گشته . . . وقتى به تحصيل لغت و ترقيم خط فرانسه رغبت كرده و نيكو بياموخت چنان كه اكنون در مدرسهء دار الفنون نوآموزان را آموزگار و خليفهء اين خط و لغت دشوار است . چون روزگار به هوى و هوس بگذاشت از مشتهيات دنيوى دل برداشت به فكر خاتمت كار و فايدت طبع غوايت شعار افتاد و بهترين كارى كه كفارهء مدايح ناواجب گذشته تواند بود ، مدح و منقبت حضرت رسول ( ص ) و مرثيهء امام والامقام سيد الشهدا و شهداى راه خدا دانسته و مسمطات در مراثى گفته ، چند بند از مسمطش بعد از اين قصايد نگاشته خواهد شد . الحق طرزى تازه و بديع و اشعارش بلند و بيانش فصيح است . . . « 1 » از تاريخ تولد و درگذشت او اطلاعى نداريم . سبك شعرى هر چند طبع محرم يزدى به سبك متقدمين مايل بوده و از اشعارى كه از او بر جاى مانده مىتوان به قدرت طبع و احاطهء او به فنون شعرى و ارايه‌هاى لفظى و معنوى پى برد ولى در مراثى سالار شهيدان بيشتر از سبك عراقى سود جسته و اين شيوهء بيانى را براى به تصوير كشيدن واقعهء عاشورا برگزيده است . دامنهء تأثير آثار عاشورايى مسمط عاشورايى محرم يزدى از آثار نسبتا موفق عاشورايى به خاطر رويكردى كه به شهداى كربلا دارد ، به شمار مىرود ولى به جهت دور از دسترس بودن اين اثر نمىتوان از دامنهء تأثير آن سخنى به ميان آورد . برگزيدهء آثار عاشورايى از محرم يزدى فقط يك مسمط عاشورايى بر جاى مانده كه به نقل آن مىپردازيم : مسمط عاشورايى چون شاه ز يثرب هوس كرب و بلا كرد * در كرب و بلا ، خيمهء اجلال به پا كرد بنمود به حق وعده و ، بر وعده وفا كرد * سلطان به حق بود و ، حق خويش ادا كرد

--> ( 1 ) . مجمع الفصحاء ، رضا قلى خان هدايت ، به كوشش مظاهر مصفا ، ج 5 ، ص 955 .