محمد على مجاهدى
316
كاروان شعر عاشورايى ( فارسي )
12 . هشيار شيرازى ( 1224 - 1289 ) زندگينامه ميرزا على ناظر ( هشيار ) فرزند ميرزا حسن خان هزار جريبى مازندرانى - ناظر حسينعلى ميرزا ، فرمانفرماى فارس - در زمانه محمد شاه قاجار مىزيسته است . مؤلف تذكره حديقة الشعراء در شرح احوال وى مىنگارد : « . . . آقا ميرزا على آدم معقول محجوب درست رفتارى بود . . . در اوايل عمر از تحصيل كوتاهى نكرده و در شاعرى و تحصيل علوم عروض و قوافى از فيض خدمت مرحوم مبرور ميرزاى وصال ( وصال شيرازى ) فايده ديده و در جوانى « سامى » تخلص مىكرده و ديوانى مرتب داشته كه در غوغاى اهل شيراز . . . آن ديوان از بين رفت . بعد از آن گاهگاهى كه به طبع آزمايى شعر مىگفته « هشيار » تخلص مىكرده و آن ديوان ثانى از قصايد و غزليات و قطعات و مراثى زياده از چهار هزار بيت بود . . . . » « 1 » . سبك شعرى ( هشيار ) شيرازى در قصيده بيشتر به شيوه متقدمين طبعآزمايى كرده و سبك خراسانى را مورد عنايت قرار داده ، ولى در قالب غزل و نيز دو مرثيهاى از او در دست است از شيوه بيانى سبك عراقى متاثر بوده است . دامنه تاثير آثار عاشورايى با اين كه دو مرثيه عاشورايى كه از وى به يادگار مانده داراى ساختار محكم لفظى و شيوه بيانى جالبى است ولى متاسفانه به خاطر از ميان رفتن اولين ديوان اشعار او و نيز عدم دسترسى به ديوان دوم وى ، داورى در مورد ميزان تاثيرگذارى آثار ماتمىاش امكانپذير نيست . برگزيده آثار عاشورايى مؤلف تذكره حديقة الشعراء يك بند از تركيببند عاشورايى ( هشيار ) شيرازى و نيز ابياتى از يك غزل ماتمى او را در رثاى سالار شهيدان آورده است كه به نقل آن مىپردازيم :
--> ( 1 ) . حديقة الشعراء ، ص 2072 و 2073 . جهت اطلاعات بيشتر ، ر . ك : فارسنامه ناصرى ، ج 2 ، ص 131 و مرآة الفصاحة و نيز مكارم الآثار .