محمد على مجاهدى

16

كاروان شعر عاشورايى ( فارسي )

كاملا مشخص‌اند و اطلاعات لازم را در زمينه‌هاى مختلف در اختيار اهل ادب و تحقيق قرار مىدهند . تذكره‌هايى مانند : تذكرهء ميخانه تأليف ملا عبد النّبى فخر الزّمانى قزوينى و تذكرهء پيمانه نوشتهء احمد گلچين معانى - در شرح احوال و آثار شاعران ساقىنامه‌سُرا - ، زنان سخنور و شاعران كور تأليف على اكبر مشير سليمى ، شعراى آذربايجان تأليف محمد ديهيم ، سخنوران قم و در محفل روحانيان در شرح احوال و آثار روحانيان شاعر - نوشتهء نگارندهء اين سطور ، از تذكره‌هايى هستند كه موضوع خاصى را دنبال مىكنند و از نظر موضوعى مشخص و محدودند . متأسفانه تاكنون تذكرهء مستقلى دربارهء شاعران آيينى و نيز شعرايى كه داراى آثار منظوم عاشورايىاند ، نگاشته نشده است و به رغم اهميت موضوعى ، مورد عنايت تذكره‌نويسان فارسى زبان قرار نگرفته است . شايد گستردگى دامنهء تحقيق و زمان بسيارى كه بايد صرف تدوين اين‌گونه آثار شود ، و نيز هزينه‌هاى زيادى كه طبعا چاپ و نشر آثارى از اين دست مىطلبد ، در اين امر دخيل بوده است . به هر روى ، انگيزهء اصلى از تأليف كاروان شعر عاشورا پر كردن اين خلأ ملموس و برآوردن نياز محسوسى است كه مشتاقان فارسى زبان فرهنگ عاشورا به مطالعه و مرور اين‌گونه آثار دارند . با پديد آوردن آثارى از اين قبيل ، مىتوان در مسير احياى شعر عاشورا و روند تكاملى آن گام برداشت و با معرفى و گراميداشت پديد آورندگان آثار منظوم عاشورايى ، انگيزه‌هاى لازم را در شعراى جوان براى پيمودن اين مسير هموار و در عين حال دشوار ، به وجود آورد . ترديدى نيست كه فراهم آوردن آثارى از اين دست و گام نهادن در قلمروى كه كران ناپيداست ، كار چندان آسانى نيست ، زيرا علاوه بر انگيزه‌هاى معنوى و همت و حوصله و صرف وقت ، نياز به مطالعه و بررسى مآخذ متقنى دارد كه گاهى به خاطر دور از دست بودن مشكلات بىشمارى را فرا راه اهل تحقيق قرار مىدهد كه عبور از آنها دشوار و گاه غير ممكن است . كاروان شعر عاشورا حاصل مطالعات سىواندسالهء اين جانب پيرامون موضوعات شعر آيينى در زبان فارسى است . فيش‌هاى موضوعى بسيارى كه به تدريج در اين زمينه‌ها آماده شده بود ، راهگشاى نگارنده در پديد آوردن و به سامان رساندن اين اثر بوده است و مسلما كاستىهايى دارد كه در رفع آنها به عنايت و راهنمايى فرهيختگانى كه در زمينهء شعر عاشورا مطالعاتى دارند ، اميدواريم .