فضل الله بن روزبهان خنجى اصفهانى
49
وسيلة الخادم إلى المخدوم در شرح صلوات چهارده معصوم ( ع ) ( فارسي )
نسخههاى كتاب زمانى كه بنده در جستجوى آثار سنيان دوازده امامى بوده و در انتظار رسيدن كتابى در بخش محققان كتابخانه مرحوم آية اللّه العظمى نجفى رحمه اللّه نشسته بودم فرصتى براى مرور بر يكى از مجلدات فهرست نسخههاى خطى كتابخانهء مزبور دست داد ؛ لحظهاى كه كتاب را باز كردم اثر حاضر را كه يكى از بهترين شاخصها در تاريخ تسنن دوازده امامى است در آن يافتم ؛ بىدرنگ آن را در خواست و ملاحظه كردم و متوجه شدم كه با اثرى پرارج برخورد كردهام . پس از جستجو در شرح حال فضل اللّه ، گرچه زمينهاى براى اين اثر در آثار وى يافتم - مثل تلخيص و ترجمه كشف الغمه - اما نامى از اين كتاب برده نشده بود . با بررسى محتواى كتاب نسبت آن به مؤلف كاملا روشن شد . در آن موقع گزارشى از اين اثر را در كتاب دين و سياست در دورهء صفوى چاپ كردم . مدتى بعد متن آن را به چاپ رساندم . تأسف من در آن زمان از آن بود كه تنها يك نسخه از اين كتاب در دست داشتم كه صفحات چندى از آن ناقص بود . خوشبختانه اكنون كه چاپ دوم آن صورت مىگيرد ، نسخهء دومى هم در اختيار ما قرار گرفته كه نواقص بر طرف شده است . نسخهء كتابخانهء مرعشى به نوشتهء فهرست نويس محقق كتابخانه ، در سدهء دوازدهم از روى نسخهاى كه وقفنامه مؤلف بر آن بوده كتابت شده است . « 1 » متأسفانه كاتب اين نسخه به دليل كم سوادى و يا كم توجهى تعداد زيادى از لغات را به صورت نادرستى نگاشته بطورى كه امكان شناخت درستى آن بدان صورت كم بود ؛ و طبعا به دليل آن كه تنها يك نسخه در دسترس بود امكان تصحيح كامل آن موارد نيز وجود نداشت . اگر اينها را به ضعف علمى محقق كتاب ضميمه كنيم ، حاصل جمع آن كاستيهاى موجود در اين چاپ است . « 2 » اكنون كه اين مقدمه را با اصلاحات مىنويسم ، متن كتاب چاپ شده با نسخهء دوم كه در كتابخانهء مدرسهء مرحوم آخوند در همدان موجود است مقابله شده و نواقص آن كه در برخى از موارد تا چندين صفحه بود بر طرف شده است . در متن از نسخهء كتابخانهء آية الله مرعشى با علامت « م » و از نسخهء كتابخانهء مدرسه آخوند با علامت « غ » اشاره كردهام .
--> ( 1 ) . فهرست نسخههاى خطى كتابخانه حضرت آية اللّه العظمى مرعشى نجفى ج 16 ، ص 66 ، ش 6064 . ( 2 ) . در قرائت درست تعدادى از موارد از كمك حضرت استاد شيخ محمد رضا جعفرى و علامه سيد احمد حسينى اشكورى دامت بركاتهما بهره بردهام .